Južnoafričke nacionalne odbrambene snage (SANDF) saopštile su da su vježbe pod nazivom “ Will for Peace“ 2026 zvanično počele 9. januara i trajaće do 16. januara. Prema SANDF-u, vježbe se izvode unutar teritorijalnih voda Južne Afrike i imaju za cilj jačanje pomorske sigurnosti, zaštitu plovnih puteva i jačanje regionalne mornaričke saradnje.
Kina je glavni organizator ove sedmodnevne vježbe. Učešće direktno uzimaju mornarički brodovi Južne Afrike, Kine, Rusije, Irana i Ujedinjenih Arapskih Emirata, dok Indonezija, Etiopija i Brazil prisustvuju kao posmatrači.
Vježbe su izazvale oštre kritike Demokratske alijanse (DA), člana Nacionalne unitarne vlade Južne Afrike koju vodi Afrički nacionalni kongres (ANC) predsjednika Cyrila Ramaphose.
U saopštenju, DA je navela da označavanje vježbi kao “BRICS saradnje” prikriva, kako su naveli, rastuće vojne veze Pretorije s “rogovskim i sankcionisanim državama poput Rusije i Irana.”
Zamjenik ministra odbrane Bantu Holomisa odbacio je kritike, ističući da zajedničke mornaričke vježbe nisu novost za Južnu Afriku. U razgovoru za lokalnu televiziju Newzroom Afrika u petak, Holomisa je naglasio da SANDF ima dugu tradiciju vojne saradnje s partnerskim državama.
„Nije prvi put da izvode ovu vježbu s prijateljskim zemljama“, rekao je, dodajući da članstvo Južne Afrike u BRICS-u prirodno proširuje opseg takve saradnje.
Holomisa je napomenuo da je BRICS, koji je izvorno obuhvatao Brazil, Rusiju, Indiju, Kinu i Južnu Afriku, proširen na zemlje poput Saudijske Arabije, Egipta, UAE, Etiopije, Indonezije i Irana. Istakao je da će vježba pomoći u podizanju morala vojnika i pružiti vrijedne prilike za obuku uz dobro opremljene vojske.
„Čast je za njih da vježbaju sa zemljama koje su napredne u vojnim terminima“, dodao je.
Mornaričke vježbe dolaze u osjetljivom trenutku za odnose Pretorije i Washingtona. Odnosi su se prošle godine znatno pogoršali zbog nesuglasica oko vanjske i unutrašnje politike, uključujući optužbe američkog predsjednika Donalda Trumpa za „genocid“ nad Afrikanerima i tvrdnje o konfiskaciji zemlje, što je država oštro negirala.
Sjedinjene Američke Države su takođe bojkotovale prošlogodišnji G20 samit u Johannesburgu, prvi put održan na afričkom tlu.
Stručna upozorenja zbog diplomatskih posljedica
Politički analitičar Andre Duvenhage sa Univerziteta North West upozorio je da bi zajednička vježba mogla dodatno narušiti položaj Južne Afrike kod zapadnih partnera.
“Nemam sumnje da će ovo zakomplikovati odnos sa Sjedinjenim Američkim Državama, kao i sa drugim zapadnim zemljama,” rekao je Duvenhage, dodajući da Južna Afrika hitno treba strane investicije i ekonomsku podršku.
