Iz te stranke su, kako je saopšteno, uputili poslanicima Skupštine Crne Gore inicijativu za demokratizaciju manjinske zastupljenosti, reformu člana 94. Zakona o izboru odbornika i poslanika (ZOIP).
„Dosadašnja primjena člana 94. ZOIP pokazala je da model afirmativne akcije, iako dobronamjeran u teoriji, u praksi proizvodi politički monopol jedne partije unutar manjinskih zajednica. Umjesto da štiti manjinu od „otapanja“ u većini, aktuelni zakon je razvio lex specialis norme koje štite etablirane elite od unutar-nacionalne konkurencije“, navodi se u saopštenju SPP dostavljenom PR Centru.
Iz te partije su naglasili da renutni sistem, koji koristi D’Hondtovu metodu na izolovane manjinske liste, stvara situaciju u kojoj glasovi za manje liste propadaju, čime se, kako smatraju, direktno slabi ukupna snaga manjinskog naroda u Parlamentu.
„Birači su prisiljeni na taktičko glasanje za najjaču partiju, ne zbog kvaliteta programa, već iz straha da njihov narod ne ostane bez mandata. Onemogućena je smjenjivost, jer zakon favorizuje partiju koja već posjeduje resurse i infrastrukturu, čineći politički pluralizam unutar npr. bošnjačkog naroda praktično nemogućim“, kaže se u saopštenju.
Iz SPP su predložili model „Nacionalnog podskupa“ (Sub-pool) i izmjenu člana 94. tako da se uvede sistem zbirnog manjinskog mandata bez eliminacionog praga za liste unutar iste zajednice.
„Sve izborne liste koje se deklarišu kao predstavnici jednog manjinskog naroda (npr. Bošnjaka) tretirale bi se u prvoj fazi kao jedinstven rezervoar glasova. Ukupan broj glasova svih tih listi određuje koliko mandata pripada toj zajednici (afirmativni plafon). Mandati unutar zajednice dodjeljuju se listama srazmjerno njihovom uspjehu, bez unutrašnjeg praga“, naveli su iz SPP.
To znači, kako su pojasnili da, ukoliko Bošnjaci kao zajednica ostvare tri mandata, a „vodeća“ partija nosi 70 odsto glasova, a „manja“ 30 odsto, mandati bi se dijelili 2:1.
„U sadašnjem sistemu, manja partija bi ostala na nuli, a njen glas bi bio izgubljen ili pripisan većini“, dodali su iz SPP.
Ukazali su da ovim modelom postižu zaštitu zajednice, navodeći da nijedan bošnjački (ili drugi manjinski) glas više ne može biti „rasut“.
„Manje partije dobijaju šansu da kontrolišu rad vodećih, čime se podiže kvalitet zastupanja. Manjinski birač dobija isto pravo kao i većinski – pravo da bira između više konkurentnih programa unutar svog korpusa“, istakli su iz SPP.
Poručili su da afirmativna akcija mora služiti narodu, a ne partijskim liderima.
„Pozivamo vas da kroz dijalog u Odboru podržite model „Nacionalnog podskupa“ kao jedini način da Crna Gora dobije parlament koji je ogledalo stvarne volje svih njenih građana“, zaključili su iz SPP u saopštenju.
