Piše: prof. dr Dragan Koprivica
Milatović je istakao da je odluka DNP-a: “politički principijelna” i da je riječ o “legitimnom političkom pitanju”, i pritom pozvao političke aktere da budu principijelni u odnosu na obećanja, data građanima tokom izborne kampanje. Pritom je očito mislio na one koji su se u kampanji kleli u srpski jezik, pa sad nešto nijesu baš u formi da stanu iza onog što su obećavali.
Gujon je premijeru Spajiću naveo opštepoznatu istinu da se prema posljednjem popisu u Crnoj Gori više od 43 % građana Crne Gore izjasnilo da govori srpskim jezikom, a 34 % crnogorskim, koji je u ovom trenutku jedini Ustavom priznati službeni jezik u Crnoj Gori. Pritom je s pravom istakao da se takva činjenica ne može ignorisati u bilo kojem demokratskom društvu, i naveo da je haranga protiv srpskog jezika rezultat anti-srpske politike sad bivšeg režima, i tu je potpuno u pravu.
Naglasimo da je bivši režim imao za cilj da stvori nezavisnu Crnu Goru da bi, kako je vrijeme pokazalo, nezavisnu pretvorio u privatnu, u oazu državnog šverca i kriminala. A time je, u praksi, na najgori način omalovažio nezavisnost države Crne Gore, praveći od nje evropski problem, čiji refleksi nas i danas usporavaju u približavanju Evropskoj uniji.
Gujon sugeriše ono što bi bilo pošteno za sve građane Crne Gore, to jest, precizno rečeno – ne da se srpski jezik prizna kao službeni jezik, nego da se: i srpski jezik prizna kao službeni, naporedo sa crnogorskim.
Zato se i postavlja pitanje – šta je tu sporno? U suštini, poštujući jezik brojki, samo bi se ispravila nepravda iz 2007. godine, do kada je kao opštepriznati na prostoru bivše SFRJ važio srpsko-hrvatski jezik u zvaničnoj upotrebi (mada ne i formalno proglašen kao službeni).
Nakon proglašenja nezavisnosti 2006. i usvajanja Ustava 2007. crnogorski je postao jedini službeni jezik države, a srpski, kao najmnogoljudniji, svrstan u jezike u službenoj upotrebi s bosanskim, albanskim i hrvatskim. Time je najzastupljeniji jezik u Crnoj Gori grubo derogiran da bi se vještački, uz ignorisanje realnosti, sugerisalo kako Crna Gora postaje svoja, i to pravna država. A nakon toga je postala leglo korupcije i kriminala u srcu Evrope, čime je udaren javni šamar svim jezicima u našoj državi, i ukazano da je tadašnjim vlastodršcima priča o jeziku poslužila u praktične svrhe pravljenja vještačke, potom koruptivno-mafijaške države.
Korektno je istaći i stav premijera Spajića oko zahtjeva DNP-a: “Potpuno je razumljiva legitimna težnja najzastupljenije jezičke zajednice u Crnoj Gori da se pokrene pitanje statusa srpskog jezika.”, ali je Spajić kao prioritet istakao evropski put države, i vruć krompir prebacio Parlamentu.
Međutim, postavlja se pitanje: kakav je to evropski put Crne Gore, koja flagrantno ignoriše činjenično stanje – jer i srpski treba da bude službeni, pored crnogorskog, pri čemu je čak za oko deset posto zastupljeniji od crnogorskog.
Naš čuveni komšija preko bare Ciceron bi i ovim povodom začuđeno kliknuo ono svoje čuveno iz govora protiv Katiline: “O tempora, o mores”, iliti, u slikovitom prevodu na srpski: “Da, čudnih li vremena, čudnih običaja!?”.
Interesantno je da nam i nehotičan javni šamar, zbog guranja problema pod tepih, o službenim jezicima upućuje Finska, koja je za dva ravnopravna službena jezika proglasila finski, kojim govori čak do 87% stanovništva, ali i švedski (jezik susjedne zemlje), kojim u Finskoj govori svega oko 5% građana!
A to su upravo ti evropski i civilizacijski standardi, za neke u Crnoj Gori nezamislivi, koje treba prihvatiti kod nas, posebno zato što je srpski čak dominantno najzastupljeniji, pa valjda i većinski jezik kod nas treba da bude službeni, naporedo sa crnogorskim. A u Finskoj je daleko manje zastupljeni švedski – takođe službeni..!
Dakle, u Evropu hoćemo, a da poštujemo evropske standarde po pitanju službenih jezika – nećemo. Po Popisu iz 2023.: drugi po zastupljenosti, sa 34 %, crnogorski, jedini je službeni jezik u Crnoj Gori – srpski, sa 43 %, kao najzastupljeniji, nije službeni, nego jezik u službenoj upotrebi, zajedno sa bosanskim (6,97), albanskim (5,25) i hrvatskim (0,26) procenata govornika jezika.
Uz dužno poštovanje prema svim jezicima u Crnoj Gori, i svim građanima koji ih govore, nesrazmjer je flagrantan, a manipulacije oko srpskog jezika potpuno razjašnjene.
Na kraju, vratimo se inicijativi DNP-a, kao čestite partije časnih ljudi, koji imaju zasluženo povjerenje i poštovanje građana, jer je DNP dosad nebrojeno puta dokazala u praksi da ne priznaje uskopartijske, nego isključivo narodne i državne interese.
Napomenimo da je Milan Knežević mogao biti jedan od potpredsjednika aktuelne Vlade, ali da je to odbio, a za potpredsjednika Vlade je izabran ugledni član i potpredsjednik DNP-a Milun Zogović, kojim se može ponositi i njegovo mjesto Murino, i opština Plav, naš sjever i sva Crna Gora. Maja Vukićević, dosadašnja ministarka saobraćaja, poznata po svojim hrabrim nastupima i glasanjima u Crnogorskom parlamentu, takođe je krajnje odgovorno obavljala svoju funkciju u Vladi, trezveno i agilno, tako da je i njen doprinos za svako poštovanje.
Ali je Milanu Kneževiću i Milunu Zogoviću, kao i Maji Vukićević i cijelom članstvu DNP-a, vazda bilo i biće najvažnije povjerenje građana i pošten odnos prema svima u Crnoj Gori. Sve ostalo je drugostepeno, i nema značaja za tu partiju čestitih ljudi, kojima je uvijek stalo do ličnog dostojanstva i dostojanstva države Crne Gore, a fotelje su im nebitne, kao i bilo kakve privilegije na državnom nivou koje se kose sa zdravim razumom i obrazom.
A nepravedni status srpskog jezika u Crnoj Gori upravo predstavlja liniju, preko koje DNP i njegovi predstavnici neće prekoračiti. U tom kontekstu je i pitanje Botuna i sva ostala problematična pitanja, koja idu na štetu interesa svih građana Crne Gore.
