Zavisnost od interneta je kontroverzna
Stručnjaci ističu da postoji niz ponašanja koja mogu da se nazovu zavisnošću od interneta – poremećaj zavisnosti od interneta (IAD) i zavisnost od interneta. Medicinska mišljenja su podijeljena oko toga da li zavisnost od interneta postoji kao samostalni mentalni poremećaj ili je izraz već postojećih mentalnih poremećaja ili problema u ponašanju. Na primjer, osoba koja kompulzivno pretražuje internet u potrazi za onlajn kockarnicama može da ima problem sa kockanjem, a ne zavisnosti od interneta.
Prema American Psychiatric Association, zavisnost od interneta može pokazuje nekoliko simptoma:
Korisnik mora da provodi sve veću količinu vremena na internetu kako bi osjetio isti osjećaj zadovoljstva
Ako ne može da se poveže na internet, korisnik doživljava neprijatne simptome odvikavanja kao što su anksioznost, promjena raspoloženja i kompulzivno fantaziranje o internetu
Korišćenje interneta ublažava ove simptome
Korisnik se okreće internetu da bi se nosio sa negativnim osjećanjima kao što su krivica, anksioznost ili depresija
Korisnik provodi značajnu količinu vremena baveći se drugim aktivnostima koje imaju veze sa internetom
Korisnik zanemaruje druge oblasti života (kao što su odnosi, posao, škola i aktivnosti u slobodno vreme) u korist provođenja vremena na internetu
Korisnik je spreman da izgubi odnose, posao ili druge važne stvari u korist interneta.
Zavisnici od „mreže“ češće donose rizične i impulsivne odluke
Uopšteno govoreći, ankete pokazuju da muškarci, koji su zavisni od provođenja vremena na „mreži“ najčešće vole da gledaju pornografske veb sadržaje, dok žene privlače takozvane „chat room“ – sobe za ćaskanje radi sklapanja platonskih i sajberseksualnih veza. S tim u vezi naučnici tragaju za osnovnim psihološkim procesima koji stoje iza zavisnosti od interneta, pokušavaju da otkriju šta se dešava u glavama ljudi koji koriste internet kao zavisnost? Time su se bavili profesor dr Matthias Brand sa University of Duisburg-Essen i njegov tim.
Od 2020. godine, naučnici tragaju za osnovnim psihološkim i neurobiološkim procesima. Sada objavljuju svoje početne nalaze o funkcijama samokontrole u American Journal of Psychiatry.I straživači pišu da ljudima sa zavisnom upotrebom interneta u prosjeku treba duže da blokiraju ometanja i češće donose rizične i impulsivne odluke nego ljudi koji nisu zavisni od „mreže“. Grupa sa patološkom upotrebom takođe pravi više grešaka u prosjeku u zadacima gdje se od njih traži da reaguju ili ne reaguju na vizuelne stimuluse koji imaju veze sa internetom.
– Naši dosadašnji nalazi pokazuju da određeni obrasci razmišljanja i ponašanja – posebno oni koji se odnose na samokontrolu – igraju važnu ulogu u tome da li neko razvija zavisnost od interneta i zašto ona opstaje – navodi glavna autorka studije, dr Silke M. Müller.
Profesor Brand na to dodaje da istraživači „pretpostavljaju da se cijela stvar razvija poput lančane reakcije – oni koji imaju poteškoća sa samokontrolom od samog početka mogu da budu izloženi većem riziku od korišćenja interneta na zavisni način. Istovremeno, zavisnost može da doprinese daljem padu samokontrole tokom vremena.“
Postoji niz teorija o kompulzivnoj upotrebi interneta
Pravi uzrok ove vrste zavisnosti je nepoznat. Trenutni niz teorija o kompulzivnoj upotrebi interneta uključuje:
Problemi ličnosti – Korisnik interneta može da ima probleme ličnosti koji ga čine sklonim da postane zavisan od niza „poroka“ – kao što su cigarete, alkohol, kockanje, druge droge ili internet – pod odgovarajućim okolnostima
Stidljivost – ljudi koji su stidljivi u stvarnim životnim situacijama mogu da budu privučeni anonimnošću interneta i vjerovati da mogu da budu ono što jesu kada su onlajn.
Biohemijski odgovori – mozak osobe reaguje na onlajn nagrade hemijskim efektima koji izazivaju stanje „feel good“ ili „osjećam se dobro“ i ovaj biohemijski „haj“ podstiče zavisnost.
Eskapizam – internet je sposoban da nas toliko zaokupi, da apsorbuje sve naše vrijeme tako da korisnik može da zaboravi na svoje probleme ili pobjegne od negativnih emocija dok je na internetu. Pošto čini da se osjećaju bolje, internet ih podstiče da mu se sve više okreću jer im je tako lakše
Trenutno zadovoljstvo – internet pomaže korisnicima da brzo pronađu ono što žele – na primjer informacije, mogućnosti za kockanje, pornografiju… i to trenutno zadovoljstvo podstiče ih da ostanu na mreži.
