Globalna inicijativa za borbu protiv transnacionalnog organizovanog kriminala (GI-TOC) predstavila je Izvještaj Globalnog indeksa organizovanog kriminala za 2025.
Podaci pokazuju da se Crna Gora i dalje nalazi među državama sa visokim stepenom organizovanog kriminala.
Međutim, Crna Gora je napredovala za pet mjesta u Evropi, odnosno za 10 u svijetu. Prema Globalnom indeksu iz 2023. Crna Gora je bila peta u Evropi i na 54 mjestu na svijetu.
U ovogodišnjem izvještaju se upozorava da su trgovina drogom, šverc cigareta, pranje novca i korupcija unutar državnih institucija i dalje glavni oblici kriminala u Crnoj Gori.
Posebno se ističe djelovanje poznatih kriminalnih struktura ‘kavačkog’ i ‘škaljarskog’ klana koji, prema procjenama Europola, kontrolišu najmanje 30 odsto trgovine kokainom između Latinske Amerike i Evrope.
Prema izvještaju, Luka Bar ostaje ključna tačka za šverc narkotika i akcizne robe, dodajući da kroz nju prolazi značajan dio krijumčarene robe namijenjene tržištima EU. Iako su sprovedene brojne akcije i hapšenja, izvještaj ukazuje da kriminalne grupe i dalje imaju snažan uticaj, prije svega zahvaljujući političkoj zaštiti i korupciji u državnim strukturama.
„Kriminalne mreže posebno su aktivne u primorskim i graničnim oblastima, gdje djeluju domaći i strani akteri, uključujući grupe iz Turske, Albanije, Rusije i istočne Evrope“, pokazuje izvještaj.
Pored tradicionalnih oblika organizovanog kriminala, Crna Gora bilježi i porast sajber napada, finansijskih prevara i trgovine ljudima. U izvještaju se navodi da zemlja postaje tranzitna ruta za migrante i žrtve trgovine ljudima iz Azije i Istočne Evrope, dok su ruski i turski državljani među najčešćim žrtvama i počiniocima u tim slučajevima.
„Finansijski kriminal ostaje duboko ukorijenjen u javnim institucijama i privatnom sektoru, sa brojnim slučajevima zloupotrebe javnih sredstava, sumnjivih privatizacija i pranja novca kroz ulaganja u nekretnine“, piše u izvještaju.
Izvještaj upozorava i na nezakonitu sječu šuma, eksploataciju šljunka i pijeska, te krivolov zaštićenih životinja, uz ocjenu da korupcija i nedostatak kontrole omogućavaju dugotrajno funkcionisanje ovih aktivnosti.
