Pismo Evropske konfederacije sindikata:
Poštovani premijeru Spajiću,
Obraćam Vam se kako bih izrazila veliku zabrinutost Evropske konfederacije sindikata u vezi sa situacijom oko Opšteg kolektivnog ugovora i rizikom od njegovog isteka.
Evropska konfederacija sindikata (EKS) govori jedinstvenim glasom u ime evropskih radnika kako bi obezbijedila snažniji uticaj na donošenje odluka u EU. EKS je osnovan 1973. godine. Predstavlja više od 45 miliona radnika u Evropi i obuhvata 94 nacionalne sindikalne konfederacije iz 42 zemlje, kao i 10 evropskih sindikalnih federacija.
Cijeneći napore koje Crna Gora ulaže na svom evropskom putu i u iščekivanju zatvaranja veoma važnih pregovaračkih poglavlja, posebno 2 i 19, u ime EKS-a želim da Vam, kao predsjedniku Vlade, čestitam na postignutim rezultatima i napretku u procesu pristupanja.
Međutim, proces evropskih integracija sam po sebi ne može se svesti na međuvladin proces, niti zasnivati samo na pukoj transpoziciji direktiva ili usklađivanju sa pravnom tekovinom – iako su to suštinski elementi. On mora predstavljati stvarnu integraciju cjelokupnog društva u evropski socijalni model, što znači da nije važno samo da Crna Gora ima zakone usklađene sa standardima EU, već i kako oni funkcionišu u praksi.
Evropske vrijednosti podrazumijevaju istinski i efikasan socijalni dijalog, i nijedna zemlja ne može uspješno završiti proces pridruživanja Evropskoj uniji marginalizacijom socijalnog dijaloga, koji se mora osnažiti, a ne podrivati.
Znamo koliko Opšti kolektivni ugovor znači za radnike u Crnoj Gori, posebno u kontekstu odsustva kolektivnih ugovora u značajnom dijelu privrede, koju uglavnom čine mala i srednja preduzeća.
Sindikati iz Crne Gore su ukazali na to da bi, u slučaju isteka Opšteg kolektivnog ugovora, oko sto hiljada zaposlenih, koji nisu zaštićeni granskim kolektivnim ugovorima, izgubilo najznačajniji dio svojih radničkih prava.
Ono što sindikati iz Crne Gore traže je povećanje obračunske vrijednosti koeficijenta, koja je utvrđena prije 13 godina. Od tada je inflacija doprinijela značajnom povećanju troškova života.
Crnogorski sindikati imaju punu podršku EKS-a. EKS podržava njihove inicijative i aktivnosti, uključujući sjutrašnji protest, kao i njihove zahtjeve.
Marginalizacija sindikata i politizacija pregovora o zaradama šalju poruku koja je u suprotnosti sa putem pristupanja EU.
Zato pozivamo Vladu Crne Gore da sjedne za pregovarački sto sa socijalnim partnerima i zaključi OKU, i time pokaže da ne postoji jaz između deklarisanog cilja pristupanja EU i stvarne podrške evropskoj vrijednosti i praksi socijalnog dijaloga.
S poštovanjem,
Esther Lynch
Generalna sekretarka Evropske konfederacije sindikata
Pismo je uputila i Međunarodna konfederacija sindikata:
Poštovani premijeru,
Opšti kolektivni ugovor (OKU) Crne Gore ističe 30. aprila. Sastanci nacionalnog tripartitnog tijela odlagani su nekoliko puta na zahtjev Vlade.
OKU je glavni normativni akt koji reguliše zarade i uslove rada u zemlji. Njegov prestanak važenja lišio bi značajan dio radnika u Crnoj Gori prava i garancija koje iz njega proizilaze. To bi posebno pogodilo radnike u malim i srednjim preduzećima i organizacijama koje nisu obuhvaćene granskim kolektivnim ugovorima.
Crna Gora je bila dobar primjer nacionalnog socijalnog dijaloga, prepoznatog i od strane Međunarodne organizacije rada i Evropske unije, a trenutna situacija dovodi tu ocjenu u pitanje.
Pozivamo Vas da bez odlaganja ponovo uspostavite nacionalni socijalni dijalog kako bi se razgovaralo o svim otvorenim pitanjima, uključujući koeficijente zarada, te kako bi se osiguralo da OKU nastavi da štiti prava i interese radnika u Crnoj Gori. Sarađivali smo sa našim članicama, SSCG i USSCG, na pitanjima vezanim za utvrđivanje zarada i u potpunosti podržavamo njihove zahtjeve za mehanizmima usklađivanja na osnovu troškova života i inflacije, kako bi se osiguralo da svi radnici u Crnoj Gori imaju adekvatne zarade i dostojanstvo na radu.
S poštovanjem,
Generalni sekretar, Luk Triangle
