„Analize koje se koriste u javnom prostoru u najvećoj mjeri oslanjaju se na oglašene cijene i djelimično registrovane ugovore, dok značajan broj stvarnih dogovora između stanodavaca i podstanara ostaje van zvaničnih evidencija. Takav pristup stvara iskrivljenu sliku tržišta i potcjenjuje stvarni finansijski pritisak kojem su izloženi građani koji žive kao podstanari“, ističe se u saopštenju Udruženja podstanara.
Dodatni pritisak na cijene stvara širenje kratkoročnog turističkog najma i prisustvo stranih zakupaca, što smanjuje ponudu dugoročnih stanova, naročito u Podgorici i na primorju.
Indeks kirija Crne Gore: jasno mjerljivo stambeno opterećenje
Udruženje podstanara Crne Gore objavilo je prvi Indeks kirija Crne Gore (IKCG), kao alat za mjerenje odnosa između kirija i prihoda građana.
„Prema dostupnim podacima prosječna neto plata iznosi oko 1.020 eura, a prosječna tržišna kirija iznosi oko 625 eura. Na osnovu toga, Indeks kirija iznosi 61, što Crnu Goru svrstava u zonu stambenog opterećenja. Posebno su pogođeni građani sa jednom platom, koji za kiriju izdvajaju i do 60 odsto prihoda, dok su penzioneri i socijalno ugroženi građani u velikoj mjeri isključeni sa tržišta zakupa“, stoji u saopštenju.
Podstanarstvo kao trajna društvena realnost
Procjenjuje se da u Crnoj Gori živi između 80.000 i 120.000 građana u podstanarskom ili stambeno nesigurnom statusu.
Udruženje podstanara naglašava da podstanarstvo više nije privremeno rješenje, već dugoročna životna okolnost za značajan dio stanovništva.
Poziv na hitne sistemske mjere
Udruženje podstanara Crne Gore poziva nadležne institucije da hitno pristupe uvođenju sistemskih mjera, uključujući obaveznu registraciju svih ugovora o zakupu, uspostavljanje evidencije stvarnih kirija, smanjenje sive ekonomije u sektoru izdavanja stanova, regulaciju kratkoročnog najma, razvoj priuštivog i socijalnog stanovanja, kao i uvođenje mjera podrške za ranjive kategorije stanovništva.
„Bez konkretnih i mjerljivih politika, tržište zakupa će i dalje ostati netransparentno i nepovoljno za većinu građana“, zaključuje se u saopštenju.
