Dodao je da je ovo bila najveća infrastrukturna investicija tokom posljednjih godina u Mađarskoj, vrijedna više od dvije milijarde dolara.
„Istovremeno, ovaj projekat pokreće brojna stručna i ekonomska pitanja. Čak ni trasa koju su označili nije bila optimalna za domaći putnički saobraćaj, troškovi su značajno premašili industrijski prosjek. Uprkos činjenici da su rokovi predviđeni ugovorom već istekli, investicija još uvijek nije završena. Nova (mađarska) vlada ima dva zadatka u vezi sa projektom. Investicija mora da se uradi do kraja, pošto je stepen završenosti već daleko iznad 90 procenata, a i putnički saobraćaj treba da se uspostavi što je prije moguće“, istakao je mađarski ministar.
Vitezi međutim napominje, da se to može uraditi tek nakon što se svi bezbjednosni sistemi više puta testiraju, i ako se utvrdi da su oni ispravni i funkcionalni.
„Podjednako je važno, da nakon mnogo godina pod velom tajni, konačno dobijemo jasnu sliku, makar i retroaktivno, u vezi sa cijelom investicijom. Hajde da saznamo više o studijama uticaja koje su bile osnova za određivanje trase, a takođe i zašto je, na primjer, vlada odlučila da plati u dolarima mađarskom izvođaču radova, koji je povezan sa Lerincom Mesarošem, kako bi sav dobitak od kursnih razlika mogao da pripadne toj firmi. Vlada je iz tog razloga na sjednici u četvrtak odlučila da pokrene proces skidanja oznake tajnosti sa ove investicije“, naveo je u svojoj objavi mađarski ministar za saobraćaj i investicije.
Konstatovao je će to vjerovatno biti dug proces, jer se kod prvobitnog ugovora mora otkriti i dokumentacija koja se tiče saradnje sa kineskom stranom.
„Optimistični smo da ni oni (kineska strana) više nijesu zainteresovani da oni (dokumenti) ostanu i dalje tajni“, poručio je David Vitezi u svojoj objavi na Fejsbuku.
Fakturisanje u dolarima na štetu države
Mađarski ministar za saobraćaj i investicije govorio je o željezničkoj pruzi Budimpešta-Beograd i na vladinoj konferenciji u petak, 5. juna, kada je objavio da je vlada odlučila da naloži potpunu reviziju dosadašnjih investicionih odluka o izgradnji željezničke pruge Budimpešta-Beograd.
„Ovo (revizija) će očigledno obuhvatiti sve, od toga, kako i pod kojim okolnostima je izvršena javna nabavka za ovu investiciju, do toga, kako i ko je odlučio da se mađarskoj građevinskoj kompaniji plaća u američkim dolarima i da kompanija za izgradnju željeznice Lerinca Mesaroša takođe izda fakturu u američkim dolarima. To je dovelo do značajnog povećanja troškova ove investicije, budući da se kurs forinte kontinuirano pogoršavao tokom posljednjih godina. Samim tim su mađarski izvođači radova sve skuplje, odnosno po višim cijenama izvodili te iste građevinske radove u Mađarskoj. Ovo je potpuno neprihvatljivo, jer je u praksi model deviznog kredita upotrebljen na štetu mađarske države, koju su na taj način obmanuli kroz projekat izgradnje željeznice“, rekao je u petak Vitezi.
Objavio je da će ispitati sve okolnosti pod kojima je se sve dogodilo i obećao da će mađarska vlada uraditi sve da učini dostupnim javnosti kompletnu dokumentaciju koja se tiče izgradnje pruge Budimpešta-Beograd.
„Mađarska to odavno duguje sopstvenim građanima i javnom mnjenju. Ove podatke bi i inače trebali da objavimo kod svakog normalnog građevinskog projekta, odnosno da ih učinimo javnim, pa to možemo da uradimo i u slučaju pruge Budimpešta-Beograd. To takođe zahtijeva saradnju i sa Kinom, pošto se ovaj projekat zasniva na međunarodnom ugovoru. Mađarska vlada je odlučila da zvanično pokrene ovu inicijativu zajedno sa nadležnim ministrom za spoljnu trgovinu, i mi smo već započeli taj proces. Uvjeren sam da naši kineski partneri neće imati ništa protiv toga i da neće stvarati nikakve prepreke oko objavljivanja svih detalja ovog projekta, koji su očigledno u mađarskom javnom interesu“, izjavio je mađarski ministar za saobraćaj i investicije David Vitezi.
Podsjetimo, Lerinc Mesaroš (Mészáros Lőrinc) je drug iz detinjstva bivšeg premijera Mađarske Viktora Orbana, koji važi za najbogatijeg čovjeka u Mađarskoj i jednog od najmoćnijih oligarha u regionu.
Iako je Mesaroš tokom devedesetih godina prošlog vijeka radio kao instalator gasnih cjevovoda i vodio mali lokalni biznis, od 2010. godine, nakon što je Orban došao na vlast, počinje njegov brz poslovni uspon.
Kritičari i nezavisni mediji ističu da su njegove kompanije profitirale prvenstveno kroz unosne državne ugovore i tendere finansirane iz budžeta i EU fondova, a ima veliki poslovni uticaj i na balkanskom području. Dio javnosti smatra da je Mesaroševa poslovna imperija ustvari paravan za Orbanov lični kapital.
Comments