Prema zvaničnim rezultatima, na referendumu je glasalo 419.240 građana ili 86,5 odsto od ukupnog broja birača. Crnogorsku nezavisnost podržalo je 230.661 građana ili 55,5 odsto, dok je za ostanak zajedničke države sa Srbijom bilo 185.002 ili 44,5 odsto.
Održavanju referenduma prethodili su pregovori predstavnika blokova za nezavisnost i zajedničku državu preko slovačkog diplomate i posrednika Evropske unije Miroslava Lajčaka.
U višemjesečnim pregovorima najviše sporenja bilo je oko većine koja je potrebna da bi referendum uspio, da bi, uz posredovanje EU, na kraju dogovoreno da je za uspjeh referenduma bilo potrebno da ga podrži 55 odsto izašlih birača.
Referendumsko pitanje glasilo je „Želite li da Republika Crna Gora bude nezavisna država sa punim međunarodno-pravnim subjektivitetom“. Referendum je nadgledalo više od 3,4 hiljade posmatrača, od kojih 2,27 hiljade domaćih i oko 630 stranih.
Izjašnjavanje građana pratilo je i više od 630 domaćih i novinara iz regiona.
Skupština Crne Gore usvojila je Zakon o državnim praznicima, prema kome je 21. maj proglašen Danom nezavisnosti.
Jubilej od posebnog značaja
Dvadeset godina od obnove nezavisnosti Crne Gore predstavlja jubilej od posebnog značaja za savremenu istoriju države i društva. Na referendumu, građani su demokratskim putem odlučili da Crna Gora obnovi status nezavisne države, čime je otvoreno novo poglavlje političkog, ekonomskog i međunarodnog razvoja zemlje.
Tog istorijskog dana većina građana podržala je samostalnost Crne Gore, nakon čega je država, poslije zajednice sa Srbijom, ponovo preuzela puni suverenitet i međunarodno-pravni subjektivitet. Odluka donesena na referendumu označila je početak novog državnog puta, zasnovanog na jačanju institucija, demokratskom razvoju i evropskim integracijama.
Dvije decenije kasnije, Crna Gora jubilej nezavisnosti dočekuje kao članica NATO i država koja je najdalje odmakla u pregovorima sa Evropska unijom među zemljama regiona Zapadnog Balkana. Tokom proteklih godina ostvareni su brojni spoljnopolitički uspjesi, unaprijeđena međunarodna saradnja i učvršćen međunarodni položaj države.
Obnova nezavisnosti donijela je i izazove – od ekonomskih reformi i izgradnje institucija do potrebe za jačanjem vladavine prava i političke stabilnosti. Uprkos različitim političkim i društvenim okolnostima koje su obilježile prethodne dvije decenije, datum 21. maj ostao je simbol demokratske volje građana i prava države da samostalno odlučuje o svojoj budućnosti.
Jubilej 20 godina nezavisnosti obilježava se širom Crne Gore brojnim državnim, kulturnim i umjetničkim programima, svečanostima i manifestacijama posvećenim savremenoj crnogorskoj državnosti. Centralne proslave okupljaju državne zvaničnike, predstavnike međunarodne zajednice, kulturnog i javnog života, kao i brojne građane.
Ovaj jubilej prilika je i za podsjećanje na istorijski kontinuitet crnogorske državnosti, ali i za promišljanje budućnosti države u vremenu evropskih integracija, regionalne saradnje i savremenih globalnih izazova. Poruke koje se šalju povodom jubileja uglavnom su usmjerene ka očuvanju stabilnosti, jačanju institucija, ekonomskom razvoju i nastavku evropskog puta Crne Gore.
Dvadeset godina nakon referenduma, Crna Gora ostaje na putu definisanja svog političkog i društvenog identiteta, uz nastojanje da vrijednosti demokratije, građanskog društva i evropske perspektive budu temelj njenog daljeg razvoja.
