Svjetska banka je, kako je objasnio, opredijelila više od pola miliona dolara za izradu Okvira za upravljanje životnom sredinom i socijalnim pitanjima za Plavsko jezero i kompletan sliv.
“Na sastanku predstavnika Opštine Plav, delegacije Svjetske banke na čelu sa šefom operacija Denisom Mesihovićem i projektnog tima na čelu sa Vladanom Dubljevićem potvrđeni su naredni koraci u okviru SDIP II programa u vezi sa revitalizacijom i zaštitom Plavskog jezera, u skladu sa standardima Svjetske banke”“, rekao je Canović.
On je dodao da će kroz kapitalni budžet Ministarstva javnih radova biti raspisan međunarodni tender za izradu projektne dokumentacije prve faze revitalizacije, koja će obuhvatiti uklanjanje sedimenta iz dijela jezera, antierozione mjere na slivu i stabilizaciju obala rijeke Ljuče, kao i analize nanosa, poplava, kvaliteta voda i erozivnih područja, čime će se po prvi put omogućiti cjelovit pristup dugoročnom rješavanju problema Plavskog jezera.
“Nakon završetka projektne dokumentacije i odobrenja Svjetske banke, biće poznata i visina sredstava za izvođenje radova kroz SDIP II program, čime će biti zatvorena kompletna finansijska konstrukcija projekta. Plavsko jezero danas nije samo ekološko pitanje. Ono je pitanje razvoja Plava, zaštite prostora i budućnosti cijelog kraja”“, napisao je Canović uz zahvalnost Svjetskoj banci, Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Ministarstvu finansija i Ministarstvu javnih radova na podršci ovom važnom projektu.
Ekolozi već godinama upozoravaju da bi najveće ledničko jezero na Balkanu, Plavsko jezero, moglo potpuno nestati u narednih dvjesta pedeset godina, ako već sada ne počnu da se preduzimaju hitne mjere na sprječavanju najbitnijih negativnih procesa koji ga vode u tom pravcu.
„Priroda i ljudi čine svoje. Prema Jovanu Cvijiću početkom prošlog vijeka, odnosno 1913. godine, jezero je imalo površinu skoro pet i po kilimetara kvadratnih, što je gotovo tri puta više nego danas. Najveće količine nanosa i takozvanih nutrijenata u jezero dospijevaju rijekom Ljučom, a određene količine potiču sa neposrednog sliva““, objašnjavaju ekolozi.
Prema mjerenjima koje je 2009. godine uradio Hidrometeorološki zavod Crne Gore, površina jezera je tada iznosila 179,5 hektara, dok je sedamdesetih godina prošlog vijeka izsnosila oko 199 hektara.
„To znači da da se u posljednjih četrdeset godina površina takozvanog vodnog ogledala Plavskog jezera smanjila za oko deset procenata. Za sedamnaest procenata u tom kratkom periodu smanjila se i zapremina jezera, i sada umjesto 7,7 miliona kubnih metara vode, iznosi 6,3 miliona“, kažu ekolozi.
Plavsko jezero predstavlja geolimnološki rudiment dubljeg i većeg ledničkog jezera koje se nekada pružalo pravcem jugozapad-sjeveroistok. Jezero je nastalo otapanjem lednika u plavsko-gusinjskom valovu početokom perioda koji se označava nazivom Halocen.
Tokom takozvane Wurmske glacijacije ledeni prekrivač na Prokletijama je zahvatao prostor od oko dvjesta pedeset kilometara kvadratnih.
Nauka je utvrdila da su se veći lednici iz takozvanih cirkova na sjevernoj i sjeverozapadnoj strani planine spuštali u dolinu Vrmoške rijeke, Grnčara i Vruje.
U proširenju kod Gusinja lednici su se spajali, a dalje se lednička masa, debljine i do dvjesta metara, kretalja dolinom rijeke ljuče. Ovaj lednik dužine trideset i pet kilometara, završavao se na mjestu gdje je danas Plavsko jezero.
U njemu je i danas, nez obzira na negativne prirodne uticaje i one čiji je faktor čovjek, prisutan veliki broj endemskih, endemoreliktnih, zatim reliktnih, ljekovitih i drugih korisnih biljaka, a od četrdeset i dvije vrste vodozemaca, čak devet su endemične.
Ekolozi upozorava da se Plavsko jezero suočava sa devastacijom zbog nekontrolisanja otpadnih voda, uzurpacije obale divljom gradjom, zatim zbog neplanske eksploatacije šljunka iz njegovih pritoka, ali isto tako i nekontrolisane sječe šuma.
U nekim dokumentima je ranije zapisano da osim dijela Prokletija koji je dobio formalnu zaštitu proglašenjem nacionalnog parka, na teritoriji opštine Plav prepoznati su i drugi lokaliteti za zaštitu biodiverziteta.
Tu spadaju dolina Lima i planina Visitor koji su označeni kao takozvana Emerald staništa, po kriterijumima Bernske konvencije, a time predstavljaju i buduće lokacije Natura 2000 ekološke mreže od značaja za očuvanje biodivierziteta na nivou Evropske unije.
Masiv Prokletija i Plavsko jezero takođe su prepoznati i kao važna staništa za stanovanje ptica, odnosno IBA područja. Planinski dio kao gnjezdilište za više od četrdeset i tri procenta ukupne ornitofaune ragistrovane u Crnoj Gori, što ga čini najnačajnijim staništem ptica u kontinentalnom dijelu naše države. Samo Plavsko jezero, kao gnjezdilište ptica močvarica, najveće je stanište ugrožene ptičje vrste prdavac (Crex crex).
Predsjednik opštine Plav Nihad Canović je ranije izjavio da je lokalna uprava na dobrom putu da konačno napravi konkretne korake i u saradnji sa međunarodnom zajednicom i Vladom Crne Gore uđe u proces zaštite i revitalizacije Plavskog jezera.
“Ne čuvamo samo jezero. Čuvamo budućnost Plava. Uz podršku Svjetske banke i saradnje sa Ministarstvom javnih radova, obezbijedili smo sredstva i krećemo sa procesom za izradu dokumentacije. Djela ostaju”“, napisao je Canović na svom Fejsbuk profilu.
