Mišljenje Naide Nišić prenosimo integralno.
„U vezi Vašeg zahtjeva broj 06-104/26-111/1 od 28. aprila 2026. godine kojim se obratili ovom ministarstvu za davanje mišljenja da li u slučaju prestanka radnog odnosa po sili zakona na zaposlene u Državnoj revizorskoj instituciji primjenjuju odredbe Zakona o državnim službenicima i namještenicima shodno kojem radni odnos prestaje sa navršenih 66 godina života i 15 godina staža osiguranja ili Zakona o radu u kojem je propisano da radni odnos po sili zakona prestaje sa navršenih 67 godina života i 15 godina staža osiguranja, a posebno imajući u vidu odredbe Zakona o radu da posebni zakon, kolektivni ugovor i ugovor o radu ne mogu da sadrže odredbe kojima se zaposlenom daju manja prava ili utvrđuju nepovoljniji uslovi rada od prava i uslovi utvrđeni ovim zakonom, dajemo sljedeće
MIŠLJENJE
Odredbom člana 164 stav 1 tačka 1 Zakona o radu (“Službeni list CG”, br. 74/19, 8/21, 59/21, 68/21, 145/21, 07/24, 84/24, 86/24, 122/25, 165/25 i 51/26) propisano je da radni odnos prestaje po sili zakona kad zaposleni navrši 67 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja, danom dostavljanja konačne odluke zaposlenom.
Odredbom člana 6 stav 1 Zakona o radu propisano je da posebni zakon, kolektivni ugovor i ugovor o radu ne mogu da sadrže odredbe kojima se zaposlenom daju manja prava ili utvrđuju nepovoljniji uslovi rada od prava i uslova koji su utvrđeni ovim zakonom.
Odredbom člana 122 stav 1 tačka 1 Zakona o državnim službenicima i namještenicima (“Službeni list CG”, br. 2/18, 34/19, 8/21, 37/22, 82/25, 3/26 i 33/26) propisano je da radni odnos državnom službeniku odnosno namješteniku, po sili zakona, prestaje kad navrši 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja – danom donošenja rješenja.
Odredbom člana 17 Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju („Službeni list CG“, br. 54/03…. 47/07, “Službeni list CG”, br. 12/07….14/26) propisano je da osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 65 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja. Osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 40 godina staža osiguranja i 61 godinu života. Osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 40 godina staža osiguranja koji se računa u efektivnom trajanju, bez obzira na godine života. Osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 30 godina staža osiguranja, od čega najmanje 20 godina efektivno provedenih na radnim mjestima u sektorima metaloprerađivačke i rudarske industrije na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem.
Odredbom člana 17a Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju propisano je da osiguranik stiče pravo na prijevremenu starosnu penziju kad navrši 63 godine života i najmanje 15 godina staža osiguranja.
Polazeći od ustavnih principa, odnosno činjenice ima svako ima pravo na rad, na slobodan izbor zanimanja i zapošljavanja, na pravične i humane uslove rada i na zaštitu za vrijeme nezaposlenosti (član 62), zakonodavac je, donoseći Zakon o radu kao sistemski propis, uredio opšti režim radnih odnosa koji se u cjelosti ili djelimično odnosi na sve poslodavce i zaposlene, zatim prava i obaveze zaposlenog po osnovu rada, kao i uslove i način prestanka radnog odnosa zaposlenog. Zakonom je detaljno propisano kako i na koji način se zasniva, kao i kako i na koji način prestaje radni odnos.
Iz navedenih zakonskih odredbi proizilazi da nijedan drugi akt (poseban zakon, kolektivni ugovor ili ugovor o radu) ne može sadržati odredbe kojima se zaposlenom daju manja prava ili utvrđuju nepovoljniji uslovi rada od onih utvrđenih opštim zakonom.
Prestanak radnog odnosa po sili zakona sa 66 godina (prema posebnom zakonu) u odnosu na 67 godina (prema opštem zakonu) direktno skraćuje radni vijek zaposlenog za jednu godinu, što u konkretnom uskraćuje pravo na rad i zaradu, što se smatra nepovoljnijim uslovom.
Imajući u vidu da je Zakon o radu sistemski propis koji postavlja minimum standarda u zaštiti prava zaposlenih, odredba o prestanku radnog odnosa sa 67 godina života se smatrati mjerodavnom.“
RTV Podgorica saznaje: Mišljenje Nišićeve podijelilo Savjet DRI
Savjet DRI danas je razmatrao Odluku stručne službe da se jedan od načelnika u toj državnoj instituciji penzioniše sa navršenih 66 godina života po Zakonu o državnim službenicima i namještenicima. Ipak, tu odluku Savjet DRI nije usvojio. Upriličeno je glasanje o Odluci za koje nije bilo potrebne većine, jer su dva člana Senata glasala „Za“ a dva „Protiv“.
