Strože kontrolisati lobiranje i izvještaje o imovini

Grupa država protiv korupcije Savjeta Evrope (GRECO) pozvala je vlade da usvoje strože propise za sprečavanje korupcije i promovisanje integriteta u najvišim izvršnim funkcijama centralnih vlada, posebno u pogledu lobiranja i kontakata sa trećim stranama.
Foto: GRECO/Savjet Evrope

Predloženo je da države pojačaju nastojanja da se sve preporuke GRECO-a implementiraju u potpunosti i bez odlaganja.

Antikorupcijsko tijelo najveće evropske organizacije, GRECO u svom danas predstavljenom godišnjem izvještaju za 2023. izražava zabrinutost zbog sporog sprovođenja svojih preporuka o sprečavanju korupcije među parlamentarcima, u poređenju sa drugim profesionalnim strukturama. Takođe se naglašava da nekoliko pravosudnih sistema mora biti dodatno reformisano kako bi se garantovala nezavisnost sudija i tužilaca i kako bi se ojačala pravila integriteta koja se primjenjuju na njih.

Što se tiče kruga evaluacije, koji se fokusira na sprečavanje korupcije i promovisanje integriteta među najvišim izvršnim funkcijama centralne vlade i agencija za sprovođenje zakona, nalazi GRECO-a pokazuju da su transparentnost, nadzor i odgovornost i dalje pod znakom pitanja, dodaje se.

Predsjednik GRECO-a Marin Mrčela rekao je da nema transparentnosti bez odgovornosti.

„Jer nekažnjivost samo povećava rizik od korupcije i podriva povjerenje javnosti. Potrebno je više propisa i rigoroznosti da bi se uhvatili u koštac sa rizicima od korupcije koji se odnose na najviše funkcije izvršne vlasti, posebno u vezi sa kontaktima sa trećim stranama i lobistima, i da bi se osigurala efikasnost politike integriteta. Pojedinci na najvišim izvršnim funkcijama treba da budu primjer”, rekao je Mrčela. 

Takođe, GRECO smatra da države treba da obezbijede da se njihovi institucionalni i zakonodavni okviri integriteta primjenjuju u potpunosti i direktno ne samo na visoke državne službenike već i na ministre, njihove političke savjetnike i drugo politički imenovano osoblje i neke šefove država.

„Potrebna su značajna poboljšanja u oblastima kao što su usvajanje i primjena kodeksa ponašanja, upravljanje sukobima interesa i lobiranje, praćenje podataka o imovini, ograničavanje imuniteta i pristup informacijama“, cijene. 

Što se tiče agencija za sprovođenje zakona, GRECO naglašava da države treba da učine više kako bi osigurale da se koruptivno ponašanje i nedostaci integriteta adekvatno adresiraju na svim nivoima u okviru hijerarhije i da spriječe neopravdano mešanje vlada u policijske aktivnosti. Postoji potreba za usvajanjem sveobuhvatne politike borbe protiv korupcije i integriteta za policiju, ističe se, kao i za poboljšanjem upravljanja sukobom interesa i sekundarnog zapošljavanja, zaštite uzbunjivača i procesa zapošljavanja, napredovanja i otpuštanja.

„Do kraja 2023. GRECO je objavio izveštaje o 21 državi. Prema naknadnim izveštajima GRECO-a objavljenim 31. decembra 2023. godine, države su u potpunosti ili delimično primijenile 58% preporuka GRECO-a u pogledu najviših izvršnih funkcija centralnih vlada (u poređenju sa 45% na kraju 2022.). Što se tiče agencija za sprovođenje zakona, udio potpuno ili delimično sprovedenih preporuka je blago porastao, sa 63% u 2022. na 67% u 2023. godini“, piše u izvještaju. 

Na kraju 2023. godine, 54% preporuka GRECO-a u vezi sa poslanicima, sudijama i tužiocima je u potpunosti sprovedeno, 31% je djelimično sprovedeno, a 15% je ostalo nesprovedeno. Najveći procenat neispunjenih preporuka odnosio se na poslanike (20%), u poređenju sa sudijama (13,5%) i tužiocima (10%).

„GRECO je zabrinut što je u nekim zemljama napredak još ograničen u pogledu primjene kodeksa ponašanja poslanika, transparentnosti sistema za prijavljivanje imovine i regulisanja lobiranja, a nedovoljan napredak je postignut u obezbjeđivanju nezavisnosti sudskih savjeta od zakonodavne i izvršne vlasti. Kao pozitivno navodi se nekoliko oblasti, posebno sveukupno poboljšana transparentnost zakonodavnih procesa uz značajno učešće javnosti“, dodaje se u izvještaju.

GRECO slavi 25. godišnjicu 2024. godine, jer je osnovan 1. maja 1999. godine.

Ostavite komentar

0 Komentari
Inline Feedbacks
View all comments