Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Univerzitet Crne Gore (UCG) proteklih decenija nije imao autonomiju jer rektore i predsjednike Upravnog odbora nije birala akademska zajednica nego partije na vlasti, kaže za Radio Slobodna Evropa (RSE) iz Centra za građansko obrazovanje (CGO), Snežana Kaluđerović.

Ona ističe da je tu praksu ustanovljenu u vrijeme trodecenijske vladavine Demokratske partije socijalista (DPS) nastavila i nova vlast koja je osvojila većinu na izborima 2020. godine.

Izjava poslanika proruskog Demokratskog fronta (DF) Branka Radulovića od 28. septembra da je rektor Univerziteta Crne Gore Vladimir Božović na tu funkciju izabran voljom Srpske pravoslavne crkve (SPC) i DF, ponovo je aktuelizovala priču o autonomiji univerziteta.

Radulović je na sjednici parlamenta 28. septembra rekao da Božovića nijesu preporučile akademske reference nego da su ga na to mjesto doveli crkva i DF.

“Ovo je skandal, poraz i obrazovanja i sistema”, kazao je u parlamentu šef poslaničkog kluba opozicione Demokratske partije socijalista (DPS) Danijel Živković, reagujući na tvrdnje Radulovića.

Rektor i predsjednica Upravnog odbora bez komentara

RSE je 29. septembra više puta pokušao da stupi u kontakt sa rektorom Božovićem i dobije komentar na tvrdnje poslanika Branka Radulovića, ali je on ostao nedostupan.

Nedostupna za komentar bila je i predsjednica Upravnog odbora UCG, Rajka Glušica.

Božović je u julu prošle godine izbran za rektora, a njegov izbor su jednoglasno podržali svi članovi Upravnog odbora UCG, tijela koje po statutu univerziteta bira rektora.

Pet od 15 članova tog odbora predlaže Vlada, a ostali dolaze iz redova akademskog osoblja , zaposlenih i studenata.

“Aktuelni rektor kao i predsjednica Upravnog odbora UCG Rajka Glušica su bliski aktuelnoj vlasti na isti način kako su i njihovi predhodnici bili sa bivšom. Sva ta postavljenja su bila politička”, kaže Snežana Kaluđerović.

Ona ocjenjuje da je to je poraz akademske zajednice koja dozvoljava da joj politički akteri o ključnim pitanjima odlučuju prema njihovim interesima, umjesto da se čelnici univerziteta biraju prema akademskim referencama.

Ko je rektor koga su navodno doveli SPC i DF?

Vladimir Božović je jedan od osnivača portala I4S kojeg je otpravnica poslova u ambasadi Sjedinjenih Američkih Država (SAD) u Crnoj Gori, Džudi Kuo (Judy Kuo), prije tri godine svrstala među tri glasila koja po nalogu ruskih vlasti šire dezinformacije sa ciljem destabilizacije Crne Gore.

Prije promjene vlasti na izborima u avgustu 2020. godine i kraja trodecenijske vladavine DPS, predsjednika Mila Đukanovića, profesor Vladimir Božović je u rijetkim javnim istupima otvoreno isticao prorusku orijentaciju.

Učestvujući na konferenciji “Borba Rusije i Srbije juče i danas”, koje je održana u maju 2015. godine, Božović koji je tada bio redovni profesor UCG, izlagao je analizu o ruskoj “mekoj moći” u Crnoj Gori.

On je tada, između ostalog rekao da je Srpska pravoslavna crkva “najznačajniji i najvitalniji proruski društveni organizam u Crnoj Gori” kao i da je to “ogromni potencijal koji Rusija nije u potpunosti iskoristila”.

Dodao je da je Crna Gora u istorijskom smislu zemlja “srpske pravoslavne, proruske i panslovenske duhovne suštine”, ali da su se ti slojevi pod dejstvom različitih uticaja polako trošili.

Aktuelni rektor je u govoru iz 2015. godine ustvrdio i da su socijalizam i američki filmovi i muzika krivi što Crnogorci više nijesu većinom pro-ruski Srbi.

Božović je nakon osnovnih studija u Podgorici i postdiplomskih u Beogradu, doktorske je pohađao u SAD gdje je bio i asistent u nastavi i istraživač u Centru za kriptologiju i informacionu sigurnost (Center for Cryptology and Information Security – CCIS), u gradu Boka Raton, na Floridi.

Kako je crkva došla u poziciju da bira rektora?

Snežana Kaluđerović iz CGO kaže da nije iznenađenje da se crkva prošle godine umiješala u izbor rektora upravo zbog nedostatka autonomije Univerziteta.

“Sada je to crkva , sjutra može biti bilo koja druga institucija ili subjekt. Suštinski problem je što nema autonomije. Tu su i pogrešna zakonska rješenja koja otvaraju prostor za neprimjeren uticaj na univerzitet kao i slabost akademske zajednice da se tome odupre”, kaže Kaluđerović.

Ona podsjeća da je preko godinu i po na čekanju novi Prijedlog Zakona o visokom obrazovanju ali da evidentno njegovo skoro donošenje nije u interesu političkih aktera u vlasti.

Božović nije jedini koga je crkva htjela u UCG

Bivša Vlada, premijera Zdravka Krivokapića, u čijem mandatu je izabran rektor Božović, je u januaru ove godine, za člana Upravnog odbora izabrala paroha nikšićkog Nikolu Marojevića.

Marojević je naimenovan na prijedlog tadašnje ministarke prosvjete, nauke, kulture i sporta Vesne Bratić.

Uslijedile su negativne reakcije dijela javnosti, akademske zajednice i nevladinog sektora koji su ocijenili da je posrijedi još jedan napad na automiju univerziteta i sekularnu državu.

Tim povodom reagovala je i Ambasada SAD u Podgorici poručujući da državni univerzitet ne treba da bude pod neprimjerenim uticajem bilo koje religijske zajednice.

Tri mjeseca kasnije, paroh Marojević je pismom obavijestio Upravni odgovor Univerziteta da podnosi ostavku iz, kako je naveo, “razloga lične prirode”.

Holističkim pristupom do autonomije

U jačanje autonomije univerziteta uključila se i Evropska unija (EU) preko svojih fondova.

Naime, Univerzitet Crne Gore zajedno sa univerzitetima Kosova i Albanije, uključen je u prvi regionalni projekat “Jačanje univerzitetske autonomije i povećanje odgovornosti i transparentnosti univerziteta Zapadnog Balkana”, koji finansira EU.

Projektom je ukazana potreba jačanja autonomije u četiri dimenzije – organizacionoj, akademskoj, kadrovskoj i finansijskoj.

Vrijednost trogodišnjeg projekta je gotovo milion eura.

Izvor: RSE

PRATITE NAS

                        Lokalni javni emiter Radio televizija Podgorica d.o.o. | Adresa: 19. decembra br. 13, 81000 Podgorica | Mail: office@gradski.me | PIB: 03328139                             Odgovorno lice: Rade Vojvodić, v.d. izvršnog direktora
REDAKCIJA PORTALA: portal@gradski.me | REDAKCIJA RADIJA: radio@gradski.me

Dokumenta