\u201eTo otvara pitanje odnosa institucija prema za\u0161titi ljudskih prava, ali i potrebe za \u0161irom javnom raspravom o stvarnom dometu i autoritetu institucije Za\u0161titnika. Prema Zakonu o za\u0161titniku ljudskih prava i sloboda Crne Gore, Za\u0161titnik nakon sprovedenog postupka daje mi\u0161ljenje o tome da li je do\u0161lo do povrede prava, a kada utvrdi povredu izdaje preporuku o mjerama koje treba preduzeti radi njenog otklanjanja\u201c, saop\u0161tila je asistentkinja na programima Rozana Vuljaj.<\/p>\n\n\n\n
Konstatuje da, iako preporuke Ombudsmana nijesu izvr\u0161ne poput sudskih odluka, one imaju zna\u010daj, jer su, izme\u0111u ostalog, test spremnosti institucija da priznaju propust, isprave posljedice povrede prava ili makar javno i argumentovano objasne za\u0161to postupaju druga\u010dije.<\/p>\n\n\n\n
\u201eProblem nastaje onda kada preporuke ostanu ignorisane, bez odgovornosti i bez obja\u0161njenja za\u0161to se ne primjenjuju. CGO ne polazi od toga da su sve odluke Za\u0161titnika nu\u017eno nesporne ili da ih ne treba kriti\u010dki preispitivati. Naprotiv, i sami smo nedavno javno kritikovali jedno mi\u0161ljenje Za\u0161titnika za koje smo smatrali da nije u skladu sa standardima ljudskih prava. Me\u0111utim, potpuno je druga stvar kada institucije sistemski ignori\u0161u preporuke, posebno u slu\u010dajevima koji se odnose na najranjivije kategorije dru\u0161tva\u201c, navela je Vuljaj.<\/p>\n\n\n\n
Prema Godi\u0161njem izvje\u0161taju Za\u0161titnika za 2025. godinu, data je ukupno 381 preporuka dr\u017eavnim organima i ustanovama. Od toga je 159 preporuka ispo\u0161tovano, 71 nije ispo\u0161tovana, 118 preporuka se sprovodi u kontinuitetu, za 32 nije istekao rok za izvr\u0161enje, dok je jedna preporuka djelimi\u010dno ispo\u0161tovana.<\/p>\n\n\n\n
U Godi\u0161njem izvje\u0161taju za 2024. godinu evidentirana je 451 preporuka, od \u010dega 110 nije ispo\u0161tovano, odnosno gotovo \u010detvrtina, dok je 127 ispo\u0161tovano, 30 djelimi\u010dno, 12 se sprovodi u kontinuitetu, dok za 58 nije istekao rok za izvr\u0161enje. Me\u0111u neizvr\u0161enim preporukama nalaze i one koje se odnose na djecu sa smetnjama u razvoju, osobe sa invaliditetom i gra\u0111ane kojima su ugro\u017eena egzistencijalna prava.<\/p>\n\n\n\n
\u201eNa primjer, tokom 2024. godine, Ministarstvo zdravlja i tada\u0161nje Ministarstvo rada i socijalnog staranja nijesu postupili po preporuci koja se odnosila na unapre\u0111enje me\u0111uresorne saradnje u razmjeni informacija o djeci sa smetnjama u razvoju. Isti izvje\u0161taj bilje\u017ei i slu\u010daj \u017eene sa 90% invaliditeta koja du\u017ei period nije mogla ostvariti pravo na tu\u0111u njegu i pomo\u0107 uprkos te\u0161kom zdravstvenom stanju i ugro\u017eenoj egzistenciji. U tom predmetu JU Centar za socijalni rad Podgorica i Ministarstvo rada i socijalnog staranja nijesu ispo\u0161tovali Za\u0161titnika koje su se odnosile na procjenu stanja i obezbje\u0111ivanje funkcionisanja socijalno-ljekarske komisije. Kada institucije ignori\u0161u ovakve preporuke, posljedice nijesu proceduralne jer one direktno poga\u0111aju dostojanstvo i egzistenciju dijela gra\u0111ana i gra\u0111anki\u201c, isti\u010de Vuljaj.<\/p>\n\n\n\n
Problem nepostupanja po preporukama Za\u0161titnika nije ograni\u010den samo na izvr\u0161nu vlast, \u0161to pokazuje i slu\u010daj Osnovnog suda u Kotoru, evidentiran u Izvje\u0161taju Za\u0161titnika za 2025. godinu.<\/p>\n\n\n\n
\u201eRije\u010d je o predmetu koji se odnosio na odugovla\u010denje parni\u010dnog postupka i povredu prava na su\u0111enje u razumnom roku, a preporuka Za\u0161titnika da sud hitno preduzme procesne radnje radi zaklju\u010denja glavne rasprave i dono\u0161enja odluke nije izvr\u0161ena. Jako je lo\u0161e kada pravosu\u0111e ignori\u0161e preporuke institucije sa kojom bi u praksi trebali biti zajedni\u010dki \u0161tit za gra\u0111ane od institucionalne neefikasnosti i povrede prava, kao i pravne nesigurnosti. CGO smatra da ovo zahtijeva ozbiljnu javnu debatu o poziciji i efektima rada institucije Za\u0161titnika ljudskih prava i sloboda. Pravo da se odluke Ombudsmana kritikuju ili preispituju ne mo\u017ee automatski zna\u010diti i pravo institucija da ih ignori\u0161u bez obrazlo\u017eenja i bez posljedica\u201c, zaklju\u010duje Vuljaj.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO), analiziraju\u0107i godi\u0161nje izvje\u0161taje Za\u0161titnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore, konstatuje da zna\u010dajan broj preporuka ove institucije ostaje bez primjene – izme\u0111u 20 i 25 odsto na godi\u0161njem nivou – pri \u010demu \u010desto nema ni jasnog obrazlo\u017eenja za\u0161to ih nadle\u017eni organi ignori\u0161u. <\/p>","protected":false},"author":14,"featured_media":971201,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[9],"tags":[23778,1655,2170,32780],"naslovna":[],"class_list":["post-971200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drustvo","tag-centar-za-gradjansko-obrazovanje","tag-ombudsman","tag-preporuke","tag-rozana-vuljaj"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/gradski.me\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Rozana-Vuljaj-scaled.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=971200"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":971202,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971200\/revisions\/971202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/971201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=971200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=971200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=971200"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=971200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}