Nisko-bud\u017eetna avio-kompanija Transavia ove sedmice najavila je prva otkazivanja letova u maju i junu, navode\u0107i nagli rast cijena kerozina, \u0161iroko kori\u0161tenog avionskog goriva. Kako rat na Bliskom istoku traje, evropski avio-prevoznici pripremaju se za dodatna otkazivanja, ali se nadaju da \u0107e izbje\u0107i nesta\u0161icu goriva koja bi ovog ljeta prizemljila njihove flote.<\/p>\n\n\n\n
Pitanje koje se sve \u010de\u0161\u0107e postavlja jeste da li je uop\u0161te sigurno planirati letove ovog ljeta. Zbog blokade Ormuskog moreuza, koja remeti globalna naftna tr\u017ei\u0161ta, raste zabrinutost da bi Evropa mogla ostati bez avionskog goriva nekoliko sedmica prije vrhunca ljetne sezone.<\/p>\n\n\n\n
Alarm je upaljen sredinom aprila, kada je zvani\u010dnik Me\u0111unarodne agencije za energiju upozorio da Evropa ima „mo\u017eda \u0161est sedmica zaliha avionskog goriva“.<\/p>\n\n\n\n
Transavia je tako postala najnovija avio-kompanija, nakon Ryanaira i Volotee, koja je najavila otkazivanje dijela evropskih letova u maju i junu, zbog visokih tro\u0161kova goriva i pote\u0161ko\u0107a u uvozu kerozina iz zemalja Zaliva.<\/p>\n\n\n\n
Kako mirovni pregovori izme\u0111u SAD-a i Irana stagniraju, a saobra\u0107aj kroz Ormuski moreuz ostaje blokiran, postavlja se pitanje koliko je vjerovatno da \u0107e evropski letovi ovog ljeta biti masovno obustavljeni.<\/p>\n\n\n\n
Nesta\u0161ica uzrokovana padom uvoza<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sedmicama ve\u0107 nedostatak uvoza nafte i naftnih derivata iz zemalja Zaliva, usljed blokade Ormuskog moreuza, podsti\u010de spekulacije o mogu\u0107oj nesta\u0161ici kerozina, goriva koje pokre\u0107e ve\u0107inu avionskih motora.<\/p>\n\n\n\n „Francuska proizvodi znatno manje kerozina nego \u0161to tro\u0161i. Godi\u0161nje se proizvede oko tri miliona tona, dok je potro\u0161nja oko pet miliona. Razlika se nadokna\u0111uje uvozom, prvenstveno s Bliskog istoka“, kazao je profesor sa Univerziteta u Antverpenu Wouter Dewulf.<\/p>\n\n\n\n Zemlje Zaliva izvoze ne samo sirovu naftu, ve\u0107 i prera\u0111ene proizvode poput Jet A-1 goriva, naj\u010de\u0161\u0107e kori\u0161tenog avionskog kerozina.<\/p>\n\n\n\n Podaci francuskog Ministarstva energetike pokazuju da je prije rata na Bliskom istoku oko 50 odsto avionskog goriva bilo proizvedeno u Francuskoj, 20 odsto dolazilo je s Bliskog istoka, a preostalih 30 odsto iz Evrope, SAD-a i Azije.<\/p>\n\n\n\n Sli\u010dna situacija je i u drugim evropskim zemljama.<\/p>\n\n\n\n „Evropa proizvodi vrlo malo nafte i smanjila je kapacitete prerade u posljednjih nekoliko godina. Sve vi\u0161e zavisi od uvoza prera\u0111enih proizvoda, \u0161to je \u010dini ranjivom na globalne krize“, kazao je energetski stru\u010dnjak Thierry Bros.<\/p>\n\n\n\n Francuska: Nema rizika u narednim sedmicama<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ipak, stru\u010dnjaci navode da je Francuska u ne\u0161to boljoj poziciji od nekih kom\u0161ija jer manje zavisi od uvoza s Bliskog istoka.<\/p>\n\n\n\n Velika Britanija, na primjer, uvozi oko 60 odsto kerozina iz Saudijske Arabije, Ujedinjenih Arapskih Emirata i Kuvajta.<\/p>\n\n\n\n Dva glavna pari\u0161ka aerodroma, Orly i Charles de Gaulle, trebala bi izbje\u0107i ozbiljnije posljedice eventualne nesta\u0161ice zahvaljuju\u0107i mre\u017ei naftovoda povezanoj s rafinerijama i terminalom u Le Havreu.<\/p>\n\n\n\n Ve\u0107ina sirove nafte za te sisteme dolazi iz Sjeverne Amerike, \u0161to Francusku stavlja u povoljniji polo\u017eaj u odnosu na druge zemlje.<\/p>\n\n\n\n Vlada je saop\u0161tila da raspola\u017ee strate\u0161kim zalihama dovoljnim za oko dva mjeseca, dok komercijalne zalihe na aerodromima mogu pokriti desetak dana operacija.<\/p>\n\n\n\n „Trenutno ne postoji rizik od nesta\u0161ice kerozina u narednim sedmicama“, izjavila je portparolka Vlade Maud Bregeon.<\/p>\n\n\n\n Stru\u010dnjaci upozoravaju da bi produ\u017eeni sukob mogao izazvati probleme kasnije tokom godine.<\/p>\n\n\n\n „Ova kombinacija faktora vjerovatno \u0107e spasiti ljeto, ali ostaje pitanje koliko \u0107e kriza trajati. Ako se sukob nastavi, isti problemi mogli bi se pojaviti na jesen, u oktobru ili novembru“, rekao je Dewulf.<\/p>\n\n\n\n Francuska i Evropska unija ve\u0107 pripremaju mjere za suo\u010davanje s mogu\u0107im dugotrajnim poreme\u0107ajima, uklju\u010duju\u0107i pove\u0107an nadzor zaliha i maksimalno kori\u0161tenje rafinerijskih kapaciteta.<\/p>\n\n\n\n Evropska komisija upozorila je da bi mogla biti potrebna kolektivna akcija da bi se o\u010duvalo funkcioniranje jedinstvenog tr\u017ei\u0161ta i osigurala stabilnost snabdijevanja.<\/p>\n\n\n\n Putnici mogu o\u010dekivati skuplje karte<\/strong><\/p>\n\n\n\n Iako nesta\u0161ica mo\u017eda ne\u0107e biti neposredna prijetnja, putnici bi mogli osjetiti druge posljedice.<\/p>\n\n\n\n „Treba razlikovati dostupnost i cijenu. \u010cak i bez nesta\u0161ice, cijene avionskih karata mogu zna\u010dajno porasti“, rekao je Bros.<\/p>\n\n\n\n Cijena kerozina vi\u0161e je nego udvostru\u010dena zbog rata na Bliskom istoku, a gorivo \u010dini i do 40 odsto cijene avionske karte.<\/p>\n\n\n\n Najve\u0107i udar o\u010dekuje se kod nisko-bud\u017eetnih avio-kompanija, koje posluju s malim mar\u017eama. Zbog toga su kompanije poput Transavie ve\u0107 bile primorane pove\u0107ati cijene i otkazati manje isplative letove.<\/p>\n\n\n\n „Ne radi se toliko o nesta\u0161ici koliko o profitabilnosti. Ako cijene karata postanu previsoke, avio-kompanijama \u0107e biti isplativije prizemljiti avione“, dodao je Bros.<\/p>\n\n\n\n \u0160ta u\u010diniti ako je let otkazan<\/strong><\/p>\n\n\n\n U slu\u010daju otkazivanja leta, putnici imaju ograni\u010dene opcije.<\/p>\n\n\n\n Po zakonima Evropske unije, avio-kompanije imaju pravo otkazati letove ako putnike obavijeste najmanje 14 dana unaprijed.<\/p>\n\n\n\n U tom slu\u010daju du\u017ene su ponuditi povrat novca ili alternativni let bez dodatnih tro\u0161kova.<\/p>\n\n\n\n Me\u0111utim, nisu obavezne isplatiti od\u0161tetu ako je otkazivanje posljedica „vanrednih okolnosti“, poput aktuelne krize uzrokovane ratom na Bliskom istoku, prenosi Fena.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ljetni odmori u Evropi su pod znakom pitanja dok se avio-kompanije suo\u010davaju sa rastu\u0107im cijenama avionskog goriva i mogu\u0107im poreme\u0107ajima u snabdijevanju.<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":915460,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[14],"tags":[31872,28512,27161],"naslovna":[],"class_list":["post-965172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-svijet","tag-avio-saobracaj","tag-kerozin","tag-nestasica"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/965172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=965172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/965172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":965174,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/965172\/revisions\/965174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/915460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=965172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=965172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=965172"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=965172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}