\u201eMi\u0161ljenje predstavlja jedan od najrelevantnijih doprinosa razumijevanju tri nova EU instrumenta zasnovana na u\u010dinku, koji imaju za cilj da reforme povezane sa pro\u0161irenjem u\u010dine kredibilnim, mjerljivim i nepovratnim. Ovi instrumenti povezuju finansijsku podr\u0161ku sa napretkom u klju\u010dnim oblastima poput vladavine prava, javne uprave i ekonomskog upravljanja, ali njihova uspje\u0161nost, kako se nagla\u0161ava, direktno zavisi od kvaliteta uklju\u010divanja civilnog dru\u0161tva i socijalnih partnera\u201c, saop\u0161teno je iz CGO.<\/p>\n\n\n\n
EESC jasno ukazuje da u\u010de\u0161\u0107e civilnog dru\u0161tva mora biti strukturni uslov za legitiman, inkluzivan i odr\u017eiv reformski proces. Dugoro\u010dna odr\u017eivost reformi ne mo\u017ee se mjeriti isklju\u010divo kroz ispunjavanje tehni\u010dkih indikatora, ve\u0107 i kroz povjerenje gra\u0111ana, razumijevanje reformi i percepciju njihove pravi\u010dnosti i inkluzivnosti.<\/p>\n\n\n\n
\u201eU tom kontekstu, iako je pro\u0161irenje prepoznato kao geostrate\u0161ki prioritet, nagla\u0161ava se da rokovi za sprovo\u0111enje reformi ne smiju ugroziti demokratske procedure, uklju\u010duju\u0107i javne rasprave, obavezne konsultacije i dijalog sa socijalnim partnerima i organizacijama civilnog dru\u0161tva. Tako\u0111e, istaknuta je potreba za sistematskim uklju\u010divanjem ovih aktera od najranijih faza planiranja do monitoringa i evaluacije, uz obezbje\u0111ivanje stabilne, predvidive i transparentne finansijske podr\u0161ke njihovom radu, kako bi njihova nadzorna uloga bila u\u010dinkovitija\u201c, navodi se u saop\u0161tenju.<\/p>\n\n\n\n
Mi\u0161ljenje ukazuje i na neujedna\u010den napredak u realizacijie Reformskih agendi u regionu Zapadnog Balkana, gdje se Crna Gora nalazi me\u0111u dr\u017eavama koje su formalno naprednije, ali se i dalje suo\u010dava sa izazovima u kvalitetu sprovo\u0111enja, koordinaciji i uklju\u010divanju relevantnih aktera. Istovremeno, ukazuje se na nedovoljno razvijene standarde konsultacija, slabu dokumentovanost procesa i ograni\u010den gra\u0111anski prostor, \u0161to mo\u017ee dovesti do povr\u0161nog monitoringa bez stvarne odgovornosti.<\/p>\n\n\n\n
\u201eCGO podsje\u0107a da se u Crnoj Gori Reformska agenda 2024\u20132027 suo\u010dava sa ka\u0161njenjima u realizaciji pojedinih mjera, kao i sa izra\u017eenim nedostatkom transparentnosti i inkluzivnosti, a \u0161to mo\u017ee rezultirati gubitkom dijela finansijskih sredstava, ali i padom podr\u0161ke javnosti. U tom kontekstu, podsje\u0107amo da Ministarstvo evropskih poslova, kao glavni nosilac ovog procesa, nije usvojilo komunikacioni plan, iako se radi o jednom od klju\u010dnih dokumenata koji bi regulisao, kako internu, tako i komunikaciju sa \u0161irom javno\u0161\u0107u, a \u010dije dono\u0161enje je bilo predvi\u0111eno Reformskom agendom. Tako\u0111e, CGO-a podsje\u0107a na zna\u010dajna odstupanja izme\u0111u samoprocjena Vlade i ocjena Evropske komisije u pogledu ispunjenosti reformskih koraka, kao i na nepostojanje mehanizama za pra\u0107enje eventualnog nazadovanja nakon formalnog ispunjenja obaveza. U tom smislu, EESC s pravom insistira na ja\u010danju nezavisnog monitoringa, jasnim i javno dostupnim indikatorima u\u010dinka, kao i transparentnim sistemima izvje\u0161tavanja koji mjere stvarni dru\u0161tveni i ekonomski uticaj reformi. Akcenat je na potrebi ja\u010danja upravlja\u010dkih i nadzornih mehanizama, uklju\u010duju\u0107i inkluzivne monitoring odbore, sna\u017eniji parlamentarni nadzor i redovna javna saslu\u0161anja. Uloga parlamenata, kako se navodi, mora prevazi\u0107i formalni okvir i postati aktivan faktor kontrole sprovo\u0111enja reformi i kori\u0161\u0107enja EU sredstava\u201c, nagla\u0161ava se u saop\u0161tenju.<\/p>\n\n\n\n
EESC poziva i Evropsku komisiju da, na osnovu dosada\u0161njih iskustava, unaprijedi metodologiju procjene reformskih rezultata i sprovede strukturirani dijalog sa svim relevantnim akterima, uklju\u010duju\u0107i civilno dru\u0161tvo, kako bi se osiguralo dalje unapre\u0111enje ovih instrumenata i njihov dugoro\u010dni transformativni efekat.<\/p>\n\n\n\n
\u201eU kona\u010dnom, klju\u010dna poruka Mi\u0161ljenja jeste da reformski procesi mogu dati stvarne i trajne rezultate samo ukoliko su zasnovani na transparentnosti, odgovornosti i su\u0161tinskom uklju\u010divanju civilnog dru\u0161tva kao partnera, a ne posmatra\u010da. CGO poziva nadle\u017ene institucije u Crnoj Gori da ozbiljno pristupe ovim preporukama i unaprijede praksu planiranja i sprovo\u0111enja reformi u okviru Plana rasta i Reformske agende, uz puno uva\u017eavanje uloge civilnog dru\u0161tva i potrebu ja\u010danja povjerenja gra\u0111ana u ovaj proces\u201c, zaklju\u010duje se u saop\u0161tenju.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO) ukazuje na Mi\u0161ljenje Evropskog ekonomskog i socijalnog komiteta (EESC), koje se bavi ulogom civilnog dru\u0161tva u podr\u0161ci reformama u okviru planova rasta za Zapadni Balkan i Moldaviju, kao i reformi u Ukrajini. U izradi ovog dokumenta je u\u010destvovala i Daliborka Uljarevi\u0107, izvr\u0161na direktorica CGO-a, kao kao predstavnica civilnog dru\u0161tva iz dr\u017eave koja nije \u010dlanica EU (ECM).<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":965060,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[9],"tags":[23778,4898,31854],"naslovna":[],"class_list":["post-965058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drustvo","tag-centar-za-gradjansko-obrazovanje","tag-daliborka-uljarevic","tag-misljenje-evropskog-ekonomskog-i-socijalnog-komiteta"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/965058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=965058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/965058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":965062,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/965058\/revisions\/965062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/965060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=965058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=965058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=965058"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=965058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}