{"id":917972,"date":"2025-07-14T20:35:00","date_gmt":"2025-07-14T18:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gradski.me\/uncategorized\/koje-vrste-vlasti-vladaju-svijetom-zasto-autokratije-i-desni-centar-dominiraju\/"},"modified":"2025-07-14T20:35:00","modified_gmt":"2025-07-14T18:35:00","slug":"koje-vrste-vlasti-vladaju-svijetom-zasto-autokratije-i-desni-centar-dominiraju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gradski.me\/en\/svijet\/koje-vrste-vlasti-vladaju-svijetom-zasto-autokratije-i-desni-centar-dominiraju\/","title":{"rendered":"Koje vrste vlasti vladaju svijetom: Za\u0161to autokratije i desni centar dominiraju"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Autokratski i mo\u0107ni monarhijski sistemi su najrasprostranjeniji tip vlasti prema broju stanovnika, upravljaju\u0107i sa 32% globalne populacije; vlade centra-desno su drugi naj\u010de\u0161\u0107i oblik, sa zna\u010dajnim pomakom SAD-a udesno tokom 2025. godine. U 2024. godini odr\u017ean je rekordan broj izbora \u2013 vi\u0161e od dvije milijarde ljudi glasalo je u 40 zemalja, navodi Visual Capitalist.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zamislimo Globalni Parlament<\/h4>\n\n\n\n

Prema indeksu \u201eGlobal Parliament Index\u201c kompanije Arden Strategies, zamislimo globalni parlament sa 1.000 mjesta, gdje svako mjesto u tom parlamentu  predstavlja oko osam miliona ljudi. Politi\u010dka orijentacija svake vlade odre\u0111ena je na osnovu njenih politika, programa i istorijskog djelovanja.<\/p>\n\n\n\n

Evo kako bi izgledala ta raspodjela vlasti u 2025:<\/p>\n\n\n\n

Tip vlasti<\/th>Broj mjesta<\/th>Udio (%)<\/th><\/tr><\/thead>
Lijevo orijentisane vlade<\/td>106<\/td>11%<\/td><\/tr>
Centar-lijevo<\/td>88<\/td>9%<\/td><\/tr>
Centristi\u010dke vlade<\/td>62<\/td>6%<\/td><\/tr>
Centar-desno<\/td>307<\/td>31%<\/td><\/tr>
Desno orijentisane vlade<\/td>57<\/td>6%<\/td><\/tr>
Autoritarne vlade*<\/td>63<\/td>6%<\/td><\/tr>
Autokratski\/mo\u0107ni monarhijski sistemi<\/td>317<\/td>32%<\/td><\/tr>
Ukupno<\/strong><\/td>1.000<\/strong><\/td>100%<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

*Autoritarne vlade uklju\u010duju populisti\u010dku ili autoritarnu ljevicu, centristi\u010dke autoritarne i populisti\u010dku ili autoritarnu desnicu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Primjeri autokratskih i monarhijskih sistema<\/h4>\n\n\n\n
    \n
  • Kina, Rusija, Egipat, Iran<\/strong>\u00a0\u2013 svi imaju autokratske sisteme vlasti i upravljaju velikim dijelom svjetske populacije.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Promjene u politi\u010dkim trendovima (2025)<\/h4>\n\n\n\n
      \n
    • SAD<\/strong>: Pomak sa centra-lijevo na centar-desno nakon pobjede Donalda Trumpa, koji je izdao rekordni broj izvr\u0161nih naredbi u prvih 100 dana mandata.<\/li>\n\n\n\n
    • UK i Francuska<\/strong>: Tradicionalni saveznici SAD-a, pomakli su se ulijevo tokom 2025.<\/li>\n\n\n\n
    • Globalno<\/strong>: Pove\u0107ana nestabilnost i nezadovoljstvo liderima zbog inflacije i ekonomskih izazova uzrokovali su politi\u010dke promjene u mnogim dr\u017eavama.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Ovi podaci ukazuju da je globalni politi\u010dki pejza\u017e 2025. godine sna\u017eno oblikovan dominacijom autoritarnih i autokratskih re\u017eima, dok su me\u0111u demokratskim dr\u017eavama najzastupljenije vlade centra-desno.<\/p>\n\n\n\n

      <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Svjetski politi\u010dki pejza\u017e 2025. godine obilje\u017een je\u00a0zna\u010dajnim uticajem autoritarnih i autokratskih re\u017eima, dok su centar-desno vlade najzastupljenije me\u0111u demokratskim sistemima.\u00a0 Naime, vi\u0161e od polovine svjetske populacije \u017eivi pod ekstremnijim ili autoritarnim oblicima vlasti, uklju\u010duju\u0107i autokratije i mo\u0107ne monarhije.<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":917973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[14],"tags":[21506,7281],"naslovna":[],"class_list":["post-917972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-svijet","tag-dominantni","tag-rezimi"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/gradski.me\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/vlasti1.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/917972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=917972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/917972\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/917973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=917972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=917972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=917972"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=917972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}