<\/p>\n\n\n\n
Ameri\u010dki predsjednik Donald Tramp rasporedio je zna\u010dajne vojne snage u Perzijskom zalivu dok njegova administracija razmatra mogu\u0107e napade na Teheran.<\/p>\n\n\n\n
Iran poku\u0161ava ograni\u010diti obim pregovora isklju\u010divo na svoj nuklearni program. Sjedinjene Ameri\u010dke Dr\u017eave, me\u0111utim, tra\u017ee sporazum koji bi tako\u0111e ograni\u010dio iranski program balisti\u010dkih raketa i okon\u010dao podr\u0161ku Teherana naoru\u017eanim grupama na Bliskom istoku.<\/p>\n\n\n\n
Tramp \u017eeli sporazum jer ga, kako ka\u017ee Damon Golriz sa Univerziteta primijenjenih nauka u Hagu,“vi\u0161e preferira nego rat s velikom zemljom poput Irana“.<\/p>\n\n\n\n
„Ako se postigne dogovor, to \u0107e biti u interesu Islamske Republike \u2013 \u010dak i ako se u javnosti stekne utisak da se Islamska Republika predala“, dodao je.<\/p>\n\n\n\n
Da bi postigli sporazum, ameri\u010dki i iranski izaslanici mora\u0107e prevazi\u0107i nekoliko spornih ta\u010daka koje su ranije dovele do propasti pregovora.<\/p>\n\n\n\n
Bez oboga\u0107ivanja, bez zaliha<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sjedinjene Dr\u017eave zahtijevaju da Iran u potpunosti obustavi oboga\u0107ivanje uranija i da se odrekne svojih zaliha od oko 400 kilograma visoko oboga\u0107enog uranija, \u010dime bi se Teheranu onemogu\u0107ila izgradnja nuklearnog oru\u017eja.<\/p>\n\n\n\n Iran je ranije odbijao ove zahtjeve, ali bi sada mogao napraviti ustupke zbog svoje slabe pregovara\u010dke pozicije, smatraju stru\u010dnjaci.<\/p>\n\n\n\n Iranski klerikalni establi\u0161ment nalazi se na najslabijoj ta\u010dki u posljednjih nekoliko decenija, suo\u010den s dosad nezabilje\u017eenim nemirima i ekonomskim kolapsom u zemlji, kao i sna\u017enim gomilanjem ameri\u010dkih vojnih snaga u neposrednoj blizini.<\/p>\n\n\n\n Iranski nuklearni program tako\u0111e je ozbiljno naru\u0161en. Sjedinjene Dr\u017eave bombardovale su klju\u010dne podzemne pogone za oboga\u0107ivanje uranija u Fordowu i Natanzu tokom 12-dnevnog rata izme\u0111u Irana i Izraela u junu.<\/p>\n\n\n\n Jedan od mogu\u0107ih problema je izvla\u010denje iranskih zaliha visoko oboga\u0107enog uranija, koji je, prema rije\u010dima Tariqa Raufa, biv\u0161eg \u0161efa za verifikaciju u Me\u0111unarodnoj agenciji za atomsku energiju (IAEA), „pomije\u0161an s ru\u0161evinama“ nakon ameri\u010dkih vazdu\u0161nih napada na podzemne nuklearne objekte pro\u0161le godine.<\/p>\n\n\n\n Rauf je tako\u0111e istakao da jedna od ameri\u010dkih bombi za probijanje bunkera, kori\u0161tenih u napadu, nije eksplodirala.<\/p>\n\n\n\n „Jo\u0161 uvijek se tamo, u Natanzu, nalazi vi\u0161e od 2.000 kilograma visokog eksploziva\u2026 \u0161to mo\u017ee biti veoma nestabilno i moglo bi eksplodirati ako se poremeti“, rekao je za Radio Fardu (Iranski servis Radija Slobodna Evropa).<\/p>\n\n\n\n Jedan od na\u010dina da se rije\u0161i pitanje oboga\u0107ivanja uranija jeste povratak prijedlogu iz maja 2025. godine \u2013 regionalnom konzorciju za oboga\u0107ivanje, koji bi Iranu omogu\u0107io da nastavi oboga\u0107ivati uranij, ali samo do niskih nivoa pogodnih za civilne energetske potrebe.<\/p>\n\n\n\n Takvi konzorciji se obi\u010dno osnivaju u zemlji koja ve\u0107 ima nuklearni program. Jedina dr\u017eava na Bliskom istoku s formalnim nuklearnim programom su Ujedinjeni Arapski Emirati, ali su oni odustali od prava na oboga\u0107ivanje uranija i nuklearno gorivo uvoze iz inostranstva.<\/p>\n\n\n\n Rakete i saveznici<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sjedinjene Dr\u017eave tako\u0111e \u017eele uvesti ograni\u010denja na domet i broj iranskih balisti\u010dkih raketa, \u010dime bi se Teheranu onemogu\u0107ilo da pogodi Izrael.<\/p>\n\n\n\n Iran trenutno ima ograni\u010denje dometa raketa od 2.000 kilometara. Njegove rakete srednjeg dometa mogu pogoditi Izrael, dok rakete kratkog dometa mogu ga\u0111ati ameri\u010dke vojne baze u regiji Persijskog zaliva.<\/p>\n\n\n\n Ta\u010dan broj iranskih raketa srednjeg dometa nije poznat. Izrael je tokom rata u junu ga\u0111ao iranska postrojenja za proizvodnju raketa i lansirne sisteme. Ipak, vjeruje se da Iran jo\u0161 uvijek posjeduje nekoliko hiljada balisti\u010dkih raketa kratkog dometa.<\/p>\n\n\n\n Iran je kategori\u010dki odbio bilo kakva ograni\u010denja svog raketnog programa, koji smatra klju\u010dnim za svoju odbranu.<\/p>\n\n\n\n Islamska Republika tako\u0111e je odbacila mogu\u0107nost napu\u0161tanja naoru\u017eanih saveznika i militantnih grupa koje podr\u017eava u Libanu, Iraku i Jemenu. Iran takozvanu „osovinu otpora“ smatra klju\u010dnim dijelom svoje strategije odvra\u0107anja od izraelske i ameri\u010dke agresije.<\/p>\n\n\n\n Ova mre\u017ea uglavnom je ostala po strani tokom izraelske zra\u010dne kampanje u junu, ali analiti\u010dari smatraju da bi mogla stati uz Iran ako pregovori propadnu i izbije rat sa Sjedinjenim Ameri\u010dkim Dr\u017eavama.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Specijalni izaslanik Bijele ku\u0107e Stiv Vitkof i iranski ministar vanjskih poslova Abas Arak\u010di sasta\u0107e se 6. februara u posljednjem poku\u0161aju da postignu sporazum s ciljem spre\u010davanja rata.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":903311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[14],"tags":[18315,1524,70,10189],"naslovna":[],"class_list":["post-903310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-svijet","tag-abas-arakci","tag-iran","tag-sad","tag-stiv-vitkof"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/903310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=903310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/903310\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/903311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=903310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=903310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=903310"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=903310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}