<\/p>\n\n\n\n
Crna rupa, nazvana RBH-1, prvi put je uo\u010dena 2023. godine kao masivni objekt udaljen 7,5 milijardi svjetlosnih godina, ispred kojeg se formira golemi udarni talas. Naknadna posmatranja, koja je vodio astrofizi\u010dar Piter van Dokum sa Univerziteta Jejl pomo\u0107u svemirskog teleskopa D\u017eejms Veb (JWST), sada su potvrdila da RBH-1 doista juri kroz vanjske dijelove svoje galaksije prema me\u0111ugalakti\u010dkom prostoru.<\/p>\n\n\n\n
Kako je uop\u0161te mogu\u0107e da je tako masivan objekt izba\u010den iz svojeg galakti\u010dkog doma? Nau\u010dnici smatraju da je odgovor u nasilnom kosmi\u010dkom doga\u0111aju \u2013 gravitacionom odbijanju koji nastaje prilikom spajanja supermasivnih crnih rupa.<\/p>\n\n\n\n
„Ovi rezultati“, pi\u0161u u nau\u010dnom radu objavljenom na arXivu, „potvr\u0111uju da je opa\u017eeni trag posljedica nadzvu\u010dno brze odbjegle supermasivne crne rupe, dugo predvi\u0111ene posljedice odboja uzrokovanog gravitacionim talasima ili vi\u0161estrukih interakcija u galakti\u010dkim jezgrama.“<\/p>\n\n\n\n
Iako se supermasivne crne rupe obi\u010dno nalaze u sredi\u0161tima galaksija, teorija ve\u0107 decenijama predvi\u0111a da ih dovoljno sna\u017ean gravitaconi poreme\u0107aj mo\u017ee izbaciti iz tih sredi\u0161ta. Ra\u010dunalne simulacije sugerisale su da me\u0111ugalakti\u010dkim prostorom luta velik broj takvih nevidljivih bjegunaca, no dosad nije bilo \u010dvrstih posmatra\u010dkih dokaza.<\/p>\n\n\n\n
Kako bi potvrdili te pretpostavke, tim je koristio JWST za mapiranje brzina gasa unutar udarnog talasa koji crna rupa stvara probijaju\u0107i se kroz rijedak gas i pra\u0161inu koji okru\u017euju galaksiju. Mjerenjem pomaka svjetlosti prema plavom dijelu spektra (plavi pomak) utvr\u0111ena je izrazita razlika u brzini materijala ispred i iza udarnog talasa. Gas iza talasa kre\u0107e se i do 600 kilometara u sekundi br\u017ee od gasa ispred njega. Takvu strukturu, zaklju\u010dili su istra\u017eiva\u010di, mo\u017ee proizvesti samo izuzetno masivan objekt koji se kre\u0107e brzinom od oko 954 kilometra u sekundi.<\/p>\n\n\n\n
Iako se kao mogu\u0107i uzrok razmatrala i gravitaciona interakcija tri crnih rupa, preciznija mjerenja upu\u0107uju na spajanje dvije supermasivnih crnih rupa. Tokom njihova stapanja asimetri\u010dno osloba\u0111anje gravitacione energije stvorilo je sna\u017ean trzaj koji je novonastalu crnu rupu lansirao u svemir. Izmjerena brzina RBH-1 i masa galaksije koju je napustila u potpunosti se podudaraju s teorijskim modelima tog procesa.<\/p>\n\n\n\n
„Objekat nazivamo RBH-1, \u010dime ozna\u010davamo prvu potvr\u0111enu odbjeglu supermasivnu crnu rupu“, pi\u0161u istra\u017eiva\u010di.<\/p>\n\n\n\n
„RBH-1 predstavlja empirijsku potvrdu pedeset godina starog predvi\u0111anja da supermasivne crne rupe mogu pobje\u0107i iz svojih mati\u010dnih galaksija uslijed odbijanja gravitacionih talasa ili trotjelesnih interakcija, prenosi Index<\/strong>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Astronomi su po prvi put potvrdili postojanje supermasivne crne rupe koja nezamislivom brzinom juri svemirom, izba\u010dena iz svoje mati\u010dne galaksije. Objekt mase najmanje 10 miliona puta ve\u0107e od Sun\u010deve kre\u0107e se brzinom od 954 kilometra u sekundi, ostavljaju\u0107i za sobom trag novonastalih zvijezda dug 200.000 svjetlosnih godina, pi\u0161e\u00a0Science Alert.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":895481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[24],"tags":[15786,8798,15787],"naslovna":[],"class_list":["post-895480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zanimljivosti","tag-medjugalakticki-prostor","tag-naucnici","tag-otkrice-crne-rupe"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=895480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/895480\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/895481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=895480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=895480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=895480"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=895480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}