{"id":852231,"date":"2025-10-16T08:01:00","date_gmt":"2025-10-16T06:01:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gradski.me\/?p=852231"},"modified":"2025-10-16T08:01:00","modified_gmt":"2025-10-16T06:01:00","slug":"prenatrpanost-tenzije-i-stres-glavni-problemi-u-istraznom-zatvoru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gradski.me\/en\/drustvo\/prenatrpanost-tenzije-i-stres-glavni-problemi-u-istraznom-zatvoru\/","title":{"rendered":"Prenatrpanost, tenzije i stres glavni problemi u Istra\u017enom zatvoru"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n\n\n\n

Iako su pritvorenici uglavnom zadovoljni tretmanom osoblja i ishranom, evidentno je da nedostatak prostora, ograni\u010den boravak na svje\u017eem vazduhu, uti\u010de na kvalitet \u017eivota, pove\u0107ava stres i rizik od sukoba, pi\u0161e u godi\u0161njem izvje\u0161taju Nacionalnog mehanizma za prevneciju torture za 2024. godinu.<\/p>\n\n\n\n

U dokumentu se, izme\u0111u ostalog, navodi da higijenski uslovi i stanje infrastrukture nisu na zadovoljavaju\u0107em nivou \u2013 posebno u pogledu uslova u sobama, sanitarnih \u010dvorova i kabina za tu\u0161iranje.<\/p>\n\n\n\n

„Nedostatak li\u010dnog prostora i privatnosti dodatno pogor\u0161ava psiholo\u0161ko stanje pritvorenih lica“, navodi se u izvje\u0161taju.<\/p>\n\n\n\n

U dokumentu se navodi da pritvorenici dobijaju zdravstvenu za\u0161titu, ali da povremeno postoji du\u017ee \u010dekanje na preglede, \u0161to je, kako se ocjenjuje, posebno zabrinjavaju\u0107e za lica sa hroni\u010dnim oboljenjima.<\/p>\n\n\n\n

Iz izvje\u0161taja se navodi da prenatrpanost u zatvorskim ustanovama zna\u010dajno uti\u010de na mentalno zdravlje i psiholo\u0161ko stanje pritvorenih lica.<\/p>\n\n\n\n

„Nedostatak li\u010dnog prostora, konstantna izlo\u017eenost drugim osobama i ograni\u010dena mogu\u0107nost privatnosti stvaraju hroni\u010dni stres koji mo\u017ee dovesti do razli\u010ditih negativnih posledica, uklju\u010duju\u0107i pove\u0107anu anksioznost, depresiju i agresivno pona\u0161anje“, ka\u017ee se u izvje\u0161taju.<\/p>\n\n\n\n

U takvim uslovima, smatra se, raste tenzija me\u0111u zatvorenicima, \u0161to pove\u0107ava rizik od konflikata i nasilnih incidenata.<\/p>\n\n\n\n

U izvje\u0161taju se ukazuje na to da dugotrajni boravak u sku\u010denom prostoru mo\u017ee uzrokovati osje\u0107aj bespomo\u0107nosti i gubitka kontrole nad sopstvenim \u017eivotom, \u0161to dodatno poja\u010dava stres i mo\u017ee dovesti do problema sa samoregulacijom emocija i naru\u0161avanja psiholo\u0161ke stabilnost zatvorenika.<\/p>\n\n\n\n

U Istra\u017enom zatvoru, gdje pritvorena lica nisu pravosna\u017eno osu\u0111ena i ne postoje rehabilitacioni programi, psiholo\u0161ki pritisak mo\u017ee biti jo\u0161 izra\u017eeniji.<\/p>\n\n\n\n

„U takvim uslovima, va\u017eno bi bilo obezbijediti barem osnovne oblike psiholo\u0161ke podr\u0161ke, bolju zdravstvenu za\u0161titu i boravak na otvorenom shodno Pravilniku, kako bi se smanjili negativni psiholo\u0161ki efekti boravka u pritvoru“, ka\u017ee se u dokumentu.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0161titnik kao NPM ponovo ukazuje na potrebu za smanjenjem broja pritvorenih lica kroz alternativne sankcije, pobolj\u0161anje materijalnih uslova i sprovo\u0111enje preporuka Evropskog komiteta za prevenciju torture.<\/p>\n\n\n\n

Neophodno je obezbijediti osnovne standarde za veli\u010dinu pritvorskih prostorija i pobolj\u0161ati higijenske i zdravstvene uslove kako bi se osigurao human i dostojanstven tretman pritvorenih lica.<\/p>\n\n\n\n

Nakon izvr\u0161enog obilaska i sagledavanja zate\u010denog stanja Za\u0161titnik kao NPM uputio je preporuke Upravi za izvr\u0161enje krivi\u010dnih sankcija.<\/p>\n\n\n\n

„Da se obezbijedi barem osnovni oblik psiholo\u0161ke podr\u0161ke i boravak na otvorenom shodno Pravilniku“, pi\u0161e u izvje\u0161taju.<\/p>\n\n\n\n

\u017denski zatvor: Adekvatni uslovi, neophodno \u017eensko osoblje u programima resocijalizacije<\/strong><\/p>\n\n\n\n

U godi\u0161njem izvje\u0161taju Nacionalnog mehanizma za prevenciju torture (NPM) za 2024. godinu, Za\u0161titnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore isti\u010de da su smje\u0161tajni uslovi u \u017denskom zatvoru uglavnom adekvatni. Ipak, problem i dalje predstavlja rashla\u0111ivanje soba pri visokim ljetnjim temperaturama vazduha zbog nedostatka klima ure\u0111aja.<\/p>\n\n\n\n

\"\" (Foto: TVCG, arhiva)<\/p>\n\n\n\n

Kontakti sa \u010dlanovima porodice odr\u017eavaju se u skladu sa Pravilnikom i predstavljaju va\u017ean faktor u kontekstu dru\u0161tvene rehabilitacije zatvorenica.<\/p>\n\n\n\n

„Od 17 zatvorenica koje smo zatekli u \u017denskom zatvoru njih 10 bilo je radno anga\u017eovano, procentualno 58%“, pi\u0161e u izvje\u0161taju.<\/p>\n\n\n\n

NPM je ponovo ukazao na va\u017enost ovog segmenta u procesu resocijalizacije i strukturiranja vrema i va\u017eno je kontinuirano ulagati napore da on bude ve\u0107i.<\/p>\n\n\n\n

U izvje\u0161taju se ukazuje i na specifi\u010dne izazove u sprovo\u0111enju programa resocijalizacije, koji trenutno vodi realizator mu\u0161kog pola.<\/p>\n\n\n\n

„S tim u vezi ukazano je da u sprovo\u0111enju tretmana i rehabilitacije treba voditi ra\u010duna o specifi\u010dnim potrebama \u017eena. Me\u0111unarodni dokumenti, zatim Bangko\u0161ka pravila navode da osoblje koje je u kontaktu sa zatvorenicama dominantno treba da budu \u017eene. Po\u017eeljno je da programe u \u017eenskim zatvorima sprovode \u017eene, kako bi se smanjili rizici i osiguralo okru\u017eenje koje omogu\u0107ava rehabilitaciju bez dodatnog stresa i straha“, pi\u0161e u izvje\u0161taju.<\/p>\n\n\n\n

Tako\u0111e, \u017eene zatvorenice suo\u010davaju se sa specifi\u010dnim izazovima koji mogu biti razli\u010diti od onih sa kojima se suo\u010davaju mu\u0161karci.<\/p>\n\n\n\n

\u017densko osoblje u mnogim situacijama ima ve\u0107i senzibilitet za razumijevanje tih izazova, uklju\u010duju\u0107i probleme sa zdravljem (poput reproduktivnog zdravlja), mentalnim zdravljem, eventualnim nasiljem koje su zatvorenice do\u017eivjele i sli\u010dno.<\/p>\n\n\n\n

„Anga\u017eovanje \u017eenskog osoblja u rehabilitaciji zatvorenica nije samo pitanje rodne ravnote\u017ee, ve\u0107 je va\u017ean element u stvaranju bezbjednijeg, efikasnijeg i humanijeg zatvorskog okru\u017eenja“, navodi se u izvje\u0161taju.<\/p>\n\n\n\n

Tako\u0111e, zbog malog broja zatvorenica nije mogu\u0107e sprovesti klasifikaciju po Pravilniku, pa su sve smje\u0161tene zajedno. Za\u0161titnik kao NPM ponovo podsje\u0107a na ranije preporuke: „da se kontinuirano organizuju aktivnosti u cilju pove\u0107anja broja radno anga\u017eovanih zatvorenica“, poru\u010deno je u izvje\u0161taju.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za\u0161titnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, kroz Nacionalni mehanizam za prevenciju torture (NPM), u svom Godi\u0161njem izvje\u0161taju isti\u010de da problem prenatrpanosti u Istra\u017enom zatvoru u Spu\u017eu i dalje predstavlja klju\u010dni izazov. Obilasci u novembru i decembru pro\u0161le godine ukazali su na negativne posljedice prenatrpanosti po uslove boravka, zdravstvenu za\u0161titu i psiholo\u0161ko stanje pritvorenih lica.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":852232,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[9],"tags":[1656,236,873],"naslovna":[],"class_list":["post-852231","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drustvo","tag-zastitnika-ljudskih-prava-i-sloboda-crne-gor","tag-zatvor","tag-ziks"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/852231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=852231"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/852231\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/852232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=852231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=852231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=852231"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=852231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}