<\/p>\n\n\n\n
„Rezultati otkrivaju zabrinjavaju\u0107i trend: od 2000. do 2022. godine, potro\u0161nja antibiotika u ambulantnoj praksi (koja \u010dini oko 80% ukupne potro\u0161nje) porasla je za \u010dak 71 odsto. Desetostruko pove\u0107anje uo\u010deno je kod azitromicina, dok su potro\u0161nja cefiksima, ceftriaksona i ciprofloksacina porasle za vi\u0161e od 100 odsto. S druge strane, zabrinjava zna\u010dajno smanjenje potro\u0161nje prirodnih penicilina“, navodi se u saop\u0161tenju Univerziteta Crne Gore.<\/p>\n\n\n\n
Autorke studije prof. dr Nata\u0161a Duborija-Kova\u010devi\u0107 (UCG, Medicinski fakultet), dr med. Jana \u0110api\u0107-\u0160aveli\u0107 (UCG, Medicinski fakultet i KCCG) i doc. dr An\u0111ela Mijanovi\u0107 (UCG, Pirodno-matemati\u010dki fakultet) \u2014 upozoravaju da se u Crnoj Gori na nivou primarne zdravstvene za\u0161tite sve \u010de\u0161\u0107e koriste antibiotici \u0161irokog spektra koji bi, kako nagla\u0161avaju, trebalo da budu rezervisani za uzro\u010dnike otporne na antibiotike prve linije.<\/p>\n\n\n\n
„Ovakav trend zna\u010dajno pove\u0107ava rizik od razvoja antimikrobne rezistencije (AMR), odnosno otpornosti bakterija na terapiju. Dodatno, pove\u0107ava se u\u010destalost ne\u017eeljenih dejstava ovih ljekova kod pacijenata, a i finansijski izdaci“, kazali su iz UCG.<\/p>\n\n\n\n
Navode da je situaciju, \u010dak i u nekim zemljama EU, dodatno pogor\u0161ala pandemija COVID-19, tokom koje su antibiotici, posebno azitromicin, masovno kori\u0161\u0107eni \u010dak i kada nisu bili potrebni.<\/p>\n\n\n\n
„Antimikrobna rezistencija je prepoznata kao jedna od najve\u0107ih globalnih prijetnji javnom zdravlju. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, AMR se direktno povezuje sa 1,27 miliona smrtnih slu\u010dajeva godi\u0161nje, a doprinijela je nastanku jo\u0161 skoro pet miliona slu\u010dajeva. Decenije istra\u017eivanja i klini\u010dkog iskustva potvr\u0111uju da su razvoj i \u0161irenje AMR povezani sa neracionalnom upotrebom antibiotika u zdravstvu i poljoprivredi, ali i sa pove\u0107anom mobilno\u0161\u0107u ljudi i roba“, navode iz UCG.<\/p>\n\n\n\n
Dok preporuke EU iz 2023. nala\u017eu da 65 odsto antibiotika koji se koriste u humanoj medicini treba da bude iz tzv. Access grupe \u2014 ljekova prve linije sa manjim potencijalom za razvoj rezistencije – Crna Gora ide u suprotnom pravcu.<\/p>\n\n\n\n
„Prema rezultatima prof. Duborija-Kova\u010devi\u0107 i saradnika, udio antibiotika iz Access grupe pao je sa 73 odsto u 2000. na 50 odsto u 2022, dok je vanbolni\u010dka potro\u0161nja u 2022. bila \u010dak 75 odsto ve\u0107a od prosjeka EU. U istoj godini je samo Gr\u010dka od zemalja EU imala neznatno ve\u0107u vanbolni\u010dku potro\u0161nju antibiotika od nas. Dodatno, EU preporu\u010duje i da se potro\u0161nja antibiotika smanji za 20 odsto u periodu 2019-2030, a kod nas je od 2019. do 2022. zapa\u017een trend porasta“, kazali su iz UCG.<\/p>\n\n\n\n
Kako autorke navode, ciljevi EU kojima te\u017eimo, mogli bi se dosti\u0107i do 2030. godine, pod uslovom da se djeluje brzo i odlu\u010dno na svim nivoima.<\/p>\n\n\n\n
„Klju\u010dne mjere bi bile edukacija gra\u0111ana o prevenciji infekcija, pravilnoj upotrebi antibiotika i \u0161tetnosti samomedikacije, ja\u010danje kontrole propisivanja i izdavanja antibiotika, analiza i po potrebi a\u017euriranje nacionalnih smjernica za lije\u010denje vanbolni\u010dkih infekcija, intenziviranje pra\u0107enja i redovno informisanje propisiva\u010da o otpornosti uzro\u010dnika na preporu\u010dene antibiotike, sprovo\u0111enje javno-informativnih kampanja o rizicima neodgovorne upotrebe“, kazale su autorke.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Crna Gora se u posljednje dvije decenije zna\u010dajno udaljila od preporuka EU kada je rije\u010d o vanbolni\u010dkoj potro\u0161nji antibiotika, pokazuje nedavno objavljena studija istra\u017eiva\u010da sa Univerziteta Crne Gore i Klini\u010dkog centra Crne Gore.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":822076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[9],"tags":[4348,282,2151],"naslovna":[],"class_list":["post-821976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drustvo","tag-antibiotici","tag-eu","tag-univerzitet-crne-gore"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/gradski.me\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Antibiotici-foto-UCG.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=821976"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":913576,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821976\/revisions\/913576"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/822076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=821976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=821976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=821976"},{"taxonomy":"naslovna","embeddable":true,"href":"https:\/\/gradski.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/naslovna?post=821976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}