Državni sekretar u Ministarstvu ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, pregovarač zadužen za Klaster 4 i šef radne grupe za Poglavlje 27, Nenad Vitomirović, saopštio je da analiza pokazuje da Crna Gora pred Poglavljem 27 nema samo zadatak da usvoji evropsko zakonodavstvo, već prije svega da izgradi funkcionalan institucionalni sistem sposoban da ta pravila svakodnevno sprovodi.

„Poglavlje 27 jedno je od najsloženijih i najzahtjevnijih pregovaračkih poglavlja, jer obuhvata više od 200 evropskih pravnih akata i deset velikih oblasti, od kvaliteta vazduha, upravljanja otpadom i voda, do zaštite prirode, hemikalija i klimatskih promjena. Da funkcionalna analiza jasno pokazuje da potrebne institucije postoje, ali da su ključni izazovi nedostatak stručnog kadra, specijalizovanih znanja i efikasnije koordinacije“, rekao je Vitomirović.

On je naveo da je analizom obuhvaćeno 27 institucija i organizacionih jedinica na nacionalnom nivou, te da je evidentirano ukupno 781 sistematizovano radno mjesto, od čega je trenutno popunjeno 546, dok je 235 mjesta nepopunjeno.

„Institucije planiraju 75 novih zapošljavanja do kraja 2028. godine, što predstavlja određeni pomak, ali i dalje nije dovoljno da se zatvori postojeći jaz između obaveza koje proizilaze iz evropske agende i stvarnih administrativnih kapaciteta“, kazao je Vitomirović.

Posebno je ukazao na stanje u Ministarstvu ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, gdje su, kako je naveo, najizraženiji problemi evidentirani u oblastima klimatskih promjena i inspekcijskog nadzora.



„Upravo su klimatske politike i inspekcijski nadzor oblasti koje se najbrže razvijaju u okviru evropskog zakonodavstva, dok su domaći kapaciteti tu najslabiji“, upozorio je Vitomirović.

Govoreći o lokalnom nivou, on je kazao da analiza pokazuje značajne razlike među opštinama, te da manje lokalne samouprave raspolažu veoma ograničenim brojem stručnih kadrova za sprovođenje obaveza iz Poglavlja 27.

„Efekti ovog poglavlja građanima su najvidljiviji upravo na lokalnom nivou, kroz upravljanje otpadom, kvalitet vazduha, tretman otpadnih voda, komunalni nadzor i zaštitu životne sredine. Zato se obaveze iz Poglavlja 27 neće moći sprovesti samo iz Podgorice, već lokalne samouprave moraju imati adekvatne kapacitete“, istakao je Vitomirović.

On je naveo da analiza predlaže fazno jačanje kapaciteta do 2030. godine, pri čemu je prvi korak hitno zapošljavanje i jačanje stručnih službi do juna 2026. godine, kako bi Crna Gora Evropskoj komisiji pokazala vjerodostojan napredak.

„Suština nije samo u povećanju broja zaposlenih, već u obezbjeđivanju odgovarajućih stručnih profila na pravim mjestima. Dokument posebno naglašava potrebu za dodatnim obukama u oblastima klimatskih politika, hemikalija, Natura 2000 mreže, EU izvještavanja i upravljanja projektima“, rekao je Vitomirović.

Prema njegovim riječima, analiza pokazuje i da veliki broj radnih mjesta već postoji kroz sistematizacije, ali da institucije ne uspijevaju da ih popune, zbog čega kadrovski planovi moraju postati stvarni operativni alat za sprovođenje evropskih obaveza.

„Ključno pitanje više nije koliko je radnih mjesta formalno predviđeno, već koliko ih je zaista popunjeno i da li kompetencije zaposlenih odgovaraju zahtjevima evropskog zakonodavstva“, zaključio je Vitomirović.