Čilikov: O umjetnosti Crne Gore saznanja minorna

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp

Nakon trogodišnjeg rada, pripremljena je za štampu monografija “Istorija umjetnosti Crne Gore”, koja će biti objavljena krajem godine, u izdanju Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, kazao je Gradskom portalu koordinator i urednik tog kapitalnog projekta prof. Aleksandar Čilikov. Izvršni i likovni urednik i saradnik je mr Lazar Pejović

Monografija “Istorija umjetnosti Crne Gore” sastoji se od tri toma. Prvi obuhvata praistorijsko, antičko nasljeđe i srednji vijek, drugi umjetnost novog vijeka, dok je u trećem tomu prezentovana umjetnost od druge polovine XIX do kraja XX vijeka. 

“Projektu posvećenom umjetnosti na tlu Crne Gore, od praistorije do kraja XX vijeka, prethodila je izrada koncepta teksta, kao i selekcija i konsultacija sa autorima pojedinih djelova. Svaki tom monografije većeg formata obuhvata oko 500 strana sa tekstom i velikim brojem grafičkih i foto-priloga. Posebno je važno napomenuti da je tekst urađen prema principima naučne obrade – sadrži fusnote, pregled literature i izvora, indekse. U skladu sa karakterom istorije umjetnosti kao humanističke nauke, u monografiji su tretirane likovna i primijenjena umjetnost”, navodi Čilikov.

On napominje da su, i pored epidemije, urađena profesionalna studijska foto-snimanja autora Lazara Pejovića na više stotina lokacija. Za autore monografije, vrata institucija kulture i vjerskih objekata bila su širom otvorena prilikom sakupljanja materijala.

“Lazar Pejović i ja smo u svakoj prilici bili srdačno dočekani i maksimalno podržani od strane predstavnika vjerskih zajednica, muzejskih i drugih kulturnih ustanova”, istakao je Čilikov, dodajući da je riječ o projektu koji je u rangu kapitalnih državnih. 

Ističe da će crnogorskoj i inostranoj javnosti prvi put biti detaljno predstavljena umjetnička domicilna kultura, stvarana i razvijana sve do kraja XX vijeka. 

“Monografija u potpunosti obara zlonamjerne i površne teze o Crnoj Gori kao zemlji divljih plemena i skromnih umjetničkih potencijala, koja se isključivo tretiraju kao skupina patrijarhalnih ratničkih porodica. Izuzetan značaj monografija će imati i za oblast prosvjete jer – vjerujte mi kao višedecenijskom univerzitetskom predavaču – o umjetničkoj kulturi Crne Gore među našim stanovništvom postoje više nego minorna saznanja, što se odnosi i na mlađu populaciju”, ocijenio je Čilikov.

Podsjeća da je djelo akademika Pavla Mijovića “Umjetničko blago Crne Gore” (objavljeno 1980. godine) dugo bilo jedino koje je obrađivalo tu temu. 

“Djelo Mijovića predstavlja kultnu knjigu, no i sami stvaralac je bio svjestan da velika sinteza sa naučnom obradom podrazumijeva rad sa više autora specijalizovanih za pojedine oblasti. Dugi niz godina pokojni akademik Rajko Vujičić i ja pokušavali smo da organizujemo rad na izradi monografskog izdanja, u skladu sa naučnom obradom. Poslije višedecenijskih pokušaja, CANU je bezrezervno podržao moj projekat, a isto se odnosi i na selektirane autore teksta, te na brojne spoljne saradnike, koje ne pominjem pojedinačno, u strahu da ću nekog izostaviti”, dodao je Čilikov

Pod pojmom istorije umjetnosti sa prefiksom crnogorska, Čilikov podrazumijeva pregled umjetničke kulture stvarane u staroj balkanskoj državi. 

“Znači, nije riječ o umjetnosti samo crnogorske nacije, već i svih onih drugih egzistencijalno vezanih za crnogorski prostor. U suštini, sve što je stvoreno u umjetničkoj oblasti na tlu sadašnje Crne Gore pripada, u državnom smislu, crnogorskoj umjetničkoj kulturi. Po mom shvatanju, čuvena Crnojevića štamparija realizovala je prve štampane crnogorske ćiriličke knjige. U brojnim publikacijama, kako domaćim tako i stranim, ona se isključivo tretira kao prva srpska ćirilička štamparija. Takvih primjera ima na stotine i smatram ih neadekvatnim. Naravno, u određenim slučajevima ne sporim ni određivanje porijekla nekim drugim odrednicama”, zaključio je Čilikov.

Prvi tom monografije “Istorija umjetnosti Crne Gore” obuhvata sljedeća poglavlja: “Od praistorije do kraja srednjeg vijeka” – istorijski okviri (autor A. Čilikov); “Praistorijsko i antičko nasljeđe” (autor dr Čedomir Marković); “Umjetnost od IV do XII vijeka” (autor dr Tatjana Koprivica); “Umjetnost od XII do kraja Srednjeg vijeka” (autor A. Čilikov).

Tekstovi u II tomu su posvećeni umjetnosti Crne Gore u Novom vijeku. Njihovi autori su: “Crna Gora u Novom vijeku”, istorijski pregled – A. Čilikov; “Postvizantijska umjetnost” – A. Čilikov i dr Slobodan Raičević; “Renesansa i barok u Boki Kotorskoj” – dr Saša Brajović; “Islamsko-orijentalna umjetnost” – dr Dragana Kujović.

Treći tom je u završnoj fazi relizacije. Autori su akademik Niko Martinović, dr Slavica Vukčević-Stamatović, Ljiljana Zeković i dr Svetlana Racanović. Prezentovana građa odnosi se na razvoj moderne i postmoderne u Crnoj Gori.

Posljednje:

VEZANE VIJESTI

POSLJEDNJE:

VEZANE VIJESTI:

Dokumenta