Putuj, Evropo

Temeljna činjenica

Piše: Miodrag Vlahović

Na kraju je g. Jovan Mićović, pod duhovnim imenom Joanikije, izabran za predstavnika srpske crkve u Crnoj Gori. Drama je okončana. Tj. upravo počinje, ako malo bolje razmislimo.

Dešavanja koja su tome prethodila, ali i ono što se dogodilo poslije povratka Novoizabranog iz srpske patrijaršije, govore mnogo više o političkim prilikama u našoj zemlji nego sve analize o odnosima unutar aktuelne vladajuće koalicije.

Ključni momenat je, naravno, temeljni ugovor crnogorske vlade i srpske crkve: ko i kada, kako i sa kim. I, svakako, đe sve to treba okončati. Sva ova temeljna (novinarska) pitanja mogu biti lakše rastumačena i shvaćena ukoliko se posvetimo onom najtežem: zašto i čemu sve to?

Post-izborna dešavanja u Crnoj Gori su potvrdila očevidno: srpska crkva je osovina oko koje se sve okreće. Ona je bila zamajac i transmisija političkog projekta da se (“konačno”, poslije trideset ili, čak, sedamdeset godina, zavisno od potrebe) svrgne nenarodna vlast, koja marginalizuje, kinji i tlači obespravljene Srbe među nama i koja ima zlu namjeru da pokrade, proda i otuđi crkvenu imovinu u Crnoj Gori, sve sakralne objekte, manastire i crkve, koji, osim fizičkog prisustva na crnogorskoj teritoriji, nemaju nikakve veze sa Crnom Gorom, njenom istorijom i crkvom. I sve to na osnovu Zakona koji je bio prevarantski i zločinački, iako sasvim uredno potvrđen i podržan od strane Venecijanske komisije, sa jednim (srpskim) glasom iz Srbije protiv i jednim (srpskim) uzdržanim glasom iz Bosne i Harcegovine! Koga briga za činjenice, kada i ona dva plaćena britanska političara nađoše da se u Crnoj Gori progone hrišćani …

Iako potpuno sumanute u svojoj suštini, ali i u iskazu, ove “istine” su nas dovele do situacije u kojoj čak ni izmijenjeni Zakon o slobodi vjeroispovijesti – izmijenjen po diktatu srpske crkve, naravno – nije dovoljna garancija da se trajno i dovijeka održi dominantna i ekskluzivna pozicija i vlast SPC u Crnoj Gori. Ili nad Crnom Gorom, ako želite preciznije.

Zato je rašomonijada oko potpisivanja Temeljnog ugovora, koji je postao “sine qua non” opstanka aktuelne Vlade, zapravo – sasvim očekivana i logična. Puno je moći i novca u pitanju da bi se bi se pozicija srpske crkve, koja, još od 1921. godine, postoji punih osam stotina ljeta, prepustila tumačenjima tamo nekog privremenog crnogorskog zakona.

Putovanje premijera Krivokapića i performans koji je (u punoj svijesti ili bez nje) izveo u Beogradu već su ušli u legendu. Istina, onu neslavnu, u kojoj crnogorski zvaničnik ide na noge srpskim popovima, pa još, i bukvalno, “obavijen velom noći” – da potpiše/ne potpiše taj povijesni dokument. Dramatični vodvilj, dakle.

Saga je nastavljena po povratku građanina Mićovića iz Beograda, sa ošišanim zvanjem i bez titula koje je samoproklamovao njegov počivši prethodnik. Bez obzira na skračena zvanja, novi rukovodilac ogranka srpske crkve u Crnoj Gori je odmah pokazao da i dalje želi i može da utiče na partije i političare vladajuće većine. Obećao je, čak, da više neće imati partijskih preferencija i političara-miljenika. Svi su pod njim, kao izabranim i opnumoćenim izaslanikom srpskog patrijarha, jednako dragi i mili crkvi sa sjedištem u Beogradu. Uz to, poslije suza-pokajnica aktuelnog premijera i u uskomešanom stanju unutar koalicija vladajuće većine, srpski sveštenik postaje i vrhovni kriterijum i glavnokomandujuća adresa crnogorske Vlade.

Ostaje, dakle, da se vidi ko će i đe, kako i kada da potpiše to pismeno.

Sva je prilika da je stvar riješena, iako je bilo, a i dalje može biti nekih nedoumica i različitih ideja i interpretacija: srpski patrijarh će doći u Crnu Goru da svojim potpisom ovjeri taj diktat pod imenom ugovora. Da li on ima pravo i kapacitet da potpiše taj akt – što god da u njemu bude pisalo – veliko je (retoričko) pitanje. Sva istorija crnogorske crkve, pa i one okupirane crkve u Crnoj Gori, poslije 1920. godine, pokazuje da taj sveštenik srpske crkve nema pravo da to učini i da je njegov potpis biti i ostati ništav. Spremnost aktuelne Vlade u Crnoj Gori da ga prihvati kao ugovornu stranu ostaće kao jedan od krunskih dokaza njihovog ignorisanja i poništavanja istorijskih interesa i neotuđivih prava naše države i naše crkve. Ostaće i kao primarna obaveza prve naredne vlasti, crnogorskog imena i sadržine – da taj akt odmah stavi van snage.

Što će tačno (tj. kako je pisao Njegoš – točno) pisati u tom ugovoru temeljnom – ostaje da se vidi. Crnogorska parlamentarna i vanparlamentarna opocija, pokreti i organizacije, aktivni i neaktivni intelektualci, stručna i laička javnost, svi koji dobro misle našoj zemlji – ne smiju prečutati niti jedan pogrešni zarez, a kamoli riječ ili odredbu koji bi navodili na bilo kakvo favorizovanje inostrane crkvene organizacije nad crnogorskom autentičnom pravoslavnom crkvom. Međunarodna javnost, politička i stručna, i ne samo ona u Strazburu i Veneciji mora saznati o čemu se tu radi i na što su te “ugovorne strane” i biznis-politički partneri spremni. Crna Gora, u liku i djelu onih koji je poštuju i vole, ne smije sebi da dozvoli inerciju i neznanje, neaktivnost i pasivno očajavanje. Ta vrsta indolencije i nerada – koja nas je i dovela u ovu situaciju – ne smije biti obrazac ponašanja.

Na kraju, nije bez značaja i kada će ta ceremonija biti organizovana. Izgleda da postoji prethodni uslov – da se prvo spasi aktuelna vlada od razlaza i raspada. Srediće to srpska crkva, ne treba se nadati da će se kula raspasti sama od sebe. Temeljni ugovor je, poslije toga, prva obaveza vlasti u Crnoj Gori.

Vođeni interesom političkog opstanka, premijer, njegov zamjenik i koalicioni partneri, i svi drugi rogovi u toj vreći, imaće težak zadatak. Ako sebi mogu objasniti i opravdati zašto to čine, ostaje im kapitalni istorijski problem, od kojeg ne mogu pobjeći. Pakt sa srpskom crkvom, na temelju izmijenjenog Zakona o slobodi vjeroispovijesti i sa “nadgradnjom” temeljnim ugovorom, biće na vrhu razloga zbog kojih će njihova vladavina ostati upamćena.

Toga treba da budu svjesni svi, a posebno oni koji će potpisati i podržati akt koji je suprotstavljen interesima naše države. Tu temeljnu činjenicu ne smiju zaboraviti, niti se ona može izbrisati.

Povezani članci

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *